IAEA chuyển hồ sơ Iran lên HĐBA: Nguy cơ giá dầu tăng trở lại

IAEA mất khả năng kiểm soát, phương Tây chuyển hồ sơ lên HĐBA

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vừa đưa ra cảnh báo nghiêm trọng: hơn một năm sau khi mất quyền tiếp cận các cơ sở hạt nhân của Iran do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào tháng 6/2025, cơ quan này vẫn không thể xác minh tình trạng vật liệu hạt nhân đã khai báo của Tehran. Tổng giám đốc Rafael Grossi cho biết Iran không cung cấp thông tin mới nào và các thanh sát viên không thể thực hiện kiểm tra tại chỗ.

Trong bối cảnh đó, Pháp, Đức, Anh và Mỹ đang thúc đẩy một nghị quyết tại Hội đồng Thống đốc IAEA (gồm 35 thành viên) nhằm chuyển vấn đề Iran lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA) – lần đầu tiên sau hai thập kỷ. Động thái này phản ánh sự bế tắc trong ngoại giao và gia tăng lo ngại về phổ biến hạt nhân, đặc biệt khi Iran đã làm giàu urani lên tới 60%.

Kênh truyền dẫn tác động: Dầu mỏ và tài sản trú ẩn an toàn

Vấn đề hạt nhân Iran không chỉ là câu chuyện địa chính trị khô khan; nó có tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu. Iran nắm giữ vị trí chiến lược tại eo biển Hormuz – nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên thế giới. Bất kỳ động thái trả đũa nào của Tehran, như đã từng đe dọa trong quá khứ, đều có thể gây gián đoạn nguồn cung dầu, đẩy giá dầu tăng vọt.

Bài phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, cảnh báo Tehran sẽ thực hiện "các biện pháp cần thiết" nếu nghị quyết được thông qua, càng làm tăng rủi ro leo thang. Thị trường hiện đang theo dõi sát sao diễn biến này, bởi bất kỳ dấu hiệu trả đũa nào cũng có thể kích hoạt làn sóng mua dầu phòng thủ.

Ngoài dầu, vàng – vốn đã tăng 0.49% lên 4,427.55 USD/ounce trong phiên sáng nay – có thể tiếp tục được hưởng lợi từ nhu cầu trú ẩn an toàn. Đồng USD, dù đang ở mức thấp (DXY 98.754), có thể biến động mạnh nếu căng thẳng leo thang, khi dòng vốn tìm đến nơi trú ẩn cuối cùng.

Mức độ định giá và phản ứng của thị trường

Hiện tại, thị trường dường như chưa định giá đầy đủ rủi ro từ việc chuyển hồ sơ lên HĐBA. Các số liệu kinh tế Trung Quốc công bố sáng nay (cán cân thương mại, xuất nhập khẩu) có thể tạm thời chi phối tâm lý, nhưng yếu tố địa chính trị có thể nhanh chóng chiếm ưu thế. Đồng JPY tăng mạnh (USD/JPY giảm 0.88% xuống 152.988) cho thấy thị trường đã bắt đầu có phản ứng phòng thủ.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc Nga và Trung Quốc – hai thành viên thường trực có quyền phủ quyết – có thể cản trở hành động cụ thể tại HĐBA. Do đó, tác động ngắn hạn có thể chỉ dừng ở mức cảnh báo, nhưng nếu Iran đáp trả bằng các hành động quân sự hoặc hạt nhân, thị trường sẽ phải định giá lại hoàn toàn.

Những gì nhà giao dịch cần theo dõi

Trong những ngày tới, giới đầu tư nên chú ý đến:

• Kết quả bỏ phiếu tại Hội đồng Thống đốc IAEA – nếu nghị quyết được thông qua, khả năng cao Iran sẽ có phản ứng mạnh.
• Phản ứng của Nga và Trung Quốc tại HĐBA – quyền phủ quyết có thể làm giảm căng thẳng, nhưng cũng có thể khiến Iran tự tin hơn.
• Diễn biến giá dầu và vàng – nếu giá dầu Brent vượt qua ngưỡng kháng cự gần đây, đó là tín hiệu rủi ro địa chính trị đang được định giá lại.
• Phát biểu từ Tehran – bất kỳ tuyên bố nào về việc rút khỏi NPT hay tăng cường làm giàu urani sẽ là yếu tố gây sốc.

Thị trường đang ở thế chờ đợi, nhưng với vũ điệu ngoại giao căng thẳng này, biến động lớn có thể chỉ cách một quyết định.