Gói trừng phạt Nga-Iran mới của Quốc hội Mỹ: đòn siết nguồn thu dầu mỏ của Putin và tác động địa chính trị toàn cầu

Đòn siết mới nhắm vào nguồn thu dầu mỏ của Nga

Ngày 10/8, Hạ viện Mỹ đã nhanh chóng đưa ra một gói trừng phạt toàn diện nhằm vào Nga và Iran, chỉ vài ngày sau khi Thượng viện thông qua với tỷ lệ áp đảo 86-11. Dự luật mang tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, được giới thiệu bởi các nghị sĩ lưỡng đảng, nhắm vào các ngân hàng Nga, nguồn thu năng lượng, giới tài phiệt, đội tàu ngầm (shadow fleet) và các mạng lưới trốn tránh trừng phạt. Điểm đáng chú ý nhất là quyền áp thuế lên tới 500% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Nga và thuế 100% đối với hàng hóa từ các quốc gia nằm trong nhóm mua dầu thô hoặc khí đốt tự nhiên lớn nhất của Nga hoặc là những bên hỗ trợ chính cho việc trốn tránh trừng phạt dầu mỏ của Nga.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump muốn gây sức ép buộc Moscow quay lại bàn đàm phán về Ukraine. Theo các nhà lập pháp, dự luật nhằm tấn công vào "ba trụ cột" của cỗ máy chiến tranh Nga: dầu mỏ, tiền bạc và sự sẵn lòng làm ngơ của các bên khác. Việc Hạ viện hành động nhanh chóng ngay trong kỳ nghỉ hè cho thấy sự khẩn trương trong việc biến dự luật thành luật.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Gói trừng phạt này tác động đến thị trường tài chính qua nhiều kênh. Trước hết, nó ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường dầu mỏ toàn cầu. Nga là một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, và việc siết chặt nguồn thu từ dầu mỏ có thể làm giảm nguồn cung dầu trên thị trường quốc tế, đẩy giá dầu tăng. Giá dầu tăng sẽ tác động đến lạm phát toàn cầu, từ đó ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed.

Thứ hai, gói trừng phạt có thể làm thay đổi dòng chảy thương mại. Các nước mua dầu của Nga như Ấn Độ, Trung Quốc có thể phải đối mặt với thuế quan 100% từ Mỹ, buộc họ phải cân nhắc giữa quan hệ thương mại với Mỹ và Nga. Điều này có thể dẫn đến sự phân mảnh thị trường năng lượng, tạo ra các khu vực giá dầu khác nhau.

Thứ ba, đồng USD có thể biến động. Nếu gói trừng phạt làm suy yếu nền kinh tế Nga, đồng ruble có thể mất giá, trong khi đồng USD có thể mạnh lên như một nơi trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, nếu giá dầu tăng mạnh, điều này có thể gây áp lực lạm phát lên Mỹ, làm giảm khả năng Fed cắt giảm lãi suất, từ đó hỗ trợ đồng USD.

Tác động đến các tài sản chính

• Dầu mỏ: Giá dầu Brent và WTI có thể tăng do lo ngại nguồn cung bị siết chặt. Nga có thể tìm cách chuyển hướng xuất khẩu sang các nước không tuân thủ trừng phạt, nhưng chi phí vận chuyển và bảo hiểm sẽ tăng, làm giảm doanh thu thực tế của Nga.
• Vàng: Vàng thường được hưởng lợi từ căng thẳng địa chính trị. Nếu gói trừng phạt làm gia tăng bất ổn, vàng có thể tăng giá như một tài sản trú ẩn an toàn. Hiện vàng đang giao dịch quanh mức 4395 USD/ounce, gần mức cao kỷ lục.
• Ngoại tệ: EUR/USD có thể biến động do châu Âu phụ thuộc nhiều vào năng lượng Nga. Nếu giá dầu tăng, châu Âu sẽ chịu áp lực lạm phát lớn hơn, có thể khiến ECB thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ. USD/JPY có thể chịu ảnh hưởng từ dòng vốn trú ẩn an toàn.
• Trái phiếu kho bạc Mỹ: Nếu lạm phát tăng do giá dầu, lợi suất trái phiếu có thể tăng, gây áp lực lên thị trường trái phiếu.

Mức độ định giá và phản ứng thị trường

Hiện tại, thị trường dường như chưa định giá đầy đủ tác động của gói trừng phạt này. Chỉ số DXY đang ở mức 99.814, gần như đi ngang, và vàng chỉ tăng nhẹ 0.15%. Điều này cho thấy các nhà giao dịch có thể đang chờ đợi thêm thông tin chi tiết về việc thực thi và phản ứng của Nga. Tuy nhiên, nếu Hạ viện thông qua dự luật và Tổng thống ký ban hành, thị trường có thể phản ứng mạnh hơn.

Một điểm quan trọng là dự luật vẫn còn tranh cãi về phạm vi quyền áp thuế của tổng thống. Một số nhà lập pháp đề xuất giới hạn quyền này chỉ áp dụng cho 8 quốc gia. Nếu quyền áp thuế bị giới hạn, tác động có thể nhẹ nhàng hơn. Ngược lại, nếu quyền áp thuế rộng rãi, nhiều quốc gia có thể bị ảnh hưởng, làm gia tăng căng thẳng thương mại toàn cầu.

Theo dõi tiếp

Người giao dịch nên theo dõi diễn biến tại Hạ viện Mỹ trong những tuần tới, đặc biệt là các cuộc tranh luận về phạm vi quyền áp thuế của tổng thống. Ngoài ra, cần chú ý đến phản ứng của Nga, bao gồm khả năng cắt giảm sản lượng dầu hoặc tìm kiếm các kênh xuất khẩu thay thế. Dữ liệu tồn kho dầu thô API vào ngày 12/8 sẽ cung cấp thêm tín hiệu về cung cầu dầu. Cuối cùng, bất kỳ dấu hiệu nào về tiến trình đàm phán Nga-Ukraine cũng có thể ảnh hưởng đến giá dầu và các tài sản rủi ro.