Bessent nhắm Trung Quốc trong trừng phạt Iran: Bắc Kinh có bị kéo vào đối đầu thương mại?

Phát biểu cứng rắn: 'Không ai ngoài tầm với'

Trong một cuộc trao đổi với báo giới, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã gửi đi thông điệp rõ ràng: Washington sẽ không loại trừ bất kỳ quốc gia nào, kể cả Trung Quốc, khỏi các biện pháp trừng phạt Iran. Ông nhấn mạnh yêu cầu 'zero leakage' (không rò rỉ) trong thực thi trừng phạt, đồng thời cảnh báo các quốc gia có thời gian hữu hạn để chấm dứt các hoạt động bị Mỹ xác định, nếu không sẽ đối mặt với quyền lực của Bộ Tài chính.

Điểm gây chú ý nhất là tuyên bố dự kiến sẽ có một định chế tài chính lớn bị trừng phạt trong tuần này, cùng với lời đe dọa không xem nhẹ các biện pháp trừng phạt thứ cấp. Điều này cho thấy Mỹ sẵn sàng nhắm vào các thực thể trung gian, vốn là kênh quan trọng giúp Iran lách lệnh cấm vận. Việc nhắc đến Trung Quốc – nước mua dầu lớn nhất của Iran – cho thấy Bắc Kinh có thể là mục tiêu tiếp theo trong chiến dịch gây sức ép kinh tế.

Cơ chế truyền dẫn tới thị trường

Phát biểu này tác động đến thị trường qua ba kênh chính. Thứ nhất, rủi ro đối đầu thương mại Mỹ-Trung gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến đồng nhân dân tệ và các tài sản nhạy cảm với thương mại toàn cầu. Thứ hai, căng thẳng leo thang ở Trung Đông, đặc biệt liên quan đến eo biển Hormuz, đẩy giá dầu và vàng – tài sản trú ẩn an toàn – đi lên. Thứ ba, đồng USD có thể được hưởng lợi từ dòng vốn tìm nơi trú ẩn, trong khi các đồng tiền hàng hóa như AUD, CAD chịu áp lực.

Trên thị trường hiện tại, DXY tăng nhẹ 0.17% lên 99.008, vàng tăng 0.57% lên 4634.45 USD/oz, phản ánh một phần tâm lý thận trọng. Tuy nhiên, mức tăng còn khá khiêm tốn, cho thấy thị trường có thể chưa định giá đầy đủ rủi ro từ phát biểu này.

Dầu mỏ và cuộc chiến tiêu hao

Bessent bày tỏ ngạc nhiên khi giá dầu giảm trong phiên, cho rằng có cuộc tranh luận thực sự về lượng dầu Iran đang phong tỏa tại eo biển Hormuz. Ông mô tả tình hình như một 'cuộc chiến tiêu hao' (war of attrition) mà Mỹ đã tham gia. Điều này hàm ý rằng nguồn cung dầu có thể bị thắt chặt hơn trong thời gian tới, đặc biệt nếu các lệnh trừng phạt nhắm vào Trung Quốc – khách hàng lớn nhất của dầu Iran – khiến Bắc Kinh phải tìm nguồn thay thế, đẩy giá dầu toàn cầu lên cao.

Vàng, vốn đã ở mức cao kỷ lục, có thể tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn an toàn khi căng thẳng địa chính trị leo thang. Tuy nhiên, nếu đồng USD mạnh lên do dòng vốn an toàn, đà tăng của vàng có thể bị hạn chế.

Định giá và phản ứng của thị trường

Mức độ định giá hiện tại của thị trường có thể chưa phản ánh đầy đủ rủi ro. DXY chỉ tăng nhẹ, trong khi các cặp tiền chính biến động hẹp. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang chờ đợi thêm chi tiết cụ thể, đặc biệt là danh tính định chế tài chính sắp bị trừng phạt và phản ứng của Trung Quốc. Nếu Bắc Kinh đáp trả bằng biện pháp thương mại, kịch bản đối đầu leo thang có thể đẩy USD/CNH biến động mạnh, kéo theo các tài sản rủi ro giảm điểm.

Bên cạnh đó, phát biểu của Bessent về việc Bộ Tài chính chưa mua lại trái phiếu nào, với hoạt động đầu tiên dự kiến vào ngày 9/9, cũng đáng chú ý. Điều này có thể ảnh hưởng đến thị trường trái phiếu Mỹ, nhưng tác động trước mắt không lớn bằng rủi ro địa chính trị.

Theo dõi tiếp

Nhà giao dịch cần theo dõi sát diễn biến từ Washington, đặc biệt là danh tính định chế tài chính bị trừng phạt trong tuần này và phản ứng chính thức từ Bắc Kinh. Bên cạnh đó, các bài phát biểu của quan chức Fed, như của Barkin vào lúc 19:00 hôm nay, có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất và đồng USD. Dữ liệu kinh tế châu Âu như IFO và niềm tin tiêu dùng cũng cần được theo dõi, vì chúng có thể tác động đến EUR/USD – vốn đang ở mức 1.1663. Cuối cùng, giá dầu sẽ là chỉ báo quan trọng cho mức độ căng thẳng tại eo biển Hormuz, từ đó ảnh hưởng đến lạm phát và chính sách tiền tệ toàn cầu.