Alberta bác bỏ dùng dầu làm vũ khí trả đũa thuế quan Mỹ: nội bộ Canada chia rẽ và tác động tới thị trường năng lượng

Alberta từ chối 'vũ khí dầu mỏ': toan tính thực dụng hay bất lực?

Giữa lúc Ottawa tìm cách đáp trả mạnh mẽ làn sóng thuế quan từ chính quyền Trump, Thủ hiến Alberta Danielle Smith đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất áp thuế xuất khẩu dầu thô sang Mỹ. Phát biểu với Global News, bà Smith nhấn mạnh việc đánh thuế hay cắt giảm xuất khẩu dầu sẽ là 'một chính sách thảm họa', gây thiệt hại cho hàng trăm nghìn việc làm tại Alberta và kéo theo phản ứng trả đũa từ Washington.

Lập trường này phản ánh thực tế địa chính trị năng lượng Bắc Mỹ: Alberta hiện xuất khẩu khoảng 4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày sang Mỹ, trị giá gần 80 tỷ USD trong năm ngoái. Với nguồn thu khổng lồ này, việc dùng dầu làm đòn bẩy trả đũa không chỉ đe dọa nền kinh tế tỉnh bang mà còn có thể gây tổn hại cho toàn bộ Canada, khi Mỹ có thể đáp trả bằng cách cắt nguồn cung xăng dầu tinh chế cho Ontario và Quebec – những khu vực phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu từ các nhà máy lọc dầu Mỹ.

Động thái này cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Canada về chiến lược đối phó với Mỹ. Trong khi chính phủ liên bang muốn thể hiện cứng rắn, các tỉnh bang sản xuất năng lượng lại ưu tiên bảo vệ lợi ích kinh tế trước mắt. Sự bất đồng này có thể làm suy yếu vị thế đàm phán của Ottawa, khiến các biện pháp trả đũa trở nên khó khăn hơn.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Quyết định của Alberta có tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng và tiền tệ. Trước hết, việc loại bỏ nguy cơ áp thuế xuất khẩu dầu giúp giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu thô từ Canada sang Mỹ. Điều này giải thích tại sao giá dầu không có biến động lớn trong phiên giao dịch gần đây, khi thị trường vốn đã định giá khả năng này.

Đối với đồng đô la Canada (CAD), tác động có thể theo hai hướng. Một mặt, việc tránh được một cuộc chiến thuế quan leo thang trong lĩnh vực năng lượng giúp hỗ trợ nền kinh tế Canada, qua đó có lợi cho CAD. Mặt khác, sự chia rẽ nội bộ và việc chính phủ liên bang mất đi một công cụ trả đũa mạnh có thể khiến Canada trông yếu thế hơn trong đàm phán, tạo áp lực lên CAD. Thực tế, USD/CAD đang giao dịch quanh vùng 1.36, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.

Ngoài ra, tuyên bố của bà Smith còn nhắc đến khả năng Mỹ thay thế dầu Canada bằng dầu Venezuela. Tuy nhiên, sản lượng dầu của Venezuela hiện chỉ khoảng 1 triệu thùng/ngày và không phải toàn bộ đều hướng tới Mỹ, nên khả năng thay thế trong trung hạn là rất thấp. Điều này củng cố vị thế quan trọng của dầu Alberta trên thị trường Mỹ.

Tác động tới các cặp tiền tệ và tài sản

Trên thị trường ngoại hối, đồng CAD có thể chịu áp lực ngắn hạn nếu căng thẳng thương mại leo thang ở các lĩnh vực khác. Tuy nhiên, việc giữ được dòng chảy dầu ổn định là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho nền kinh tế Canada, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu vẫn neo ở mức cao. Cặp USD/CAD cần theo dõi vùng kháng cự 1.3650, nơi từng chặn đà tăng trước đó.

Đối với thị trường năng lượng, quyết định này giúp giảm bớt rủi ro địa chính trị, qua đó hạn chế biến động giá dầu. Tuy nhiên, các nhà giao dịch cần chú ý đến các yếu tố khác như tồn kho dầu thô của Mỹ và tình hình nhu cầu toàn cầu. Vàng, vốn thường được hưởng lợi từ bất ổn, có thể mất đi một phần động lực tăng giá nếu căng thẳng thương mại Mỹ-Canada không leo thang.

Những gì cần theo dõi tiếp theo

Điều quan trọng nhất là phản ứng của chính phủ liên bang Canada trước lập trường của Alberta. Nếu Ottawa quyết định áp thuế trả đũa sang các lĩnh vực khác, căng thẳng có thể lan rộng và tác động tiêu cực đến CAD. Bên cạnh đó, thị trường sẽ theo dõi chặt chẽ các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Canada, cũng như dữ liệu kinh tế Mỹ trong ngày như cán cân thương mại hàng hóa và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp – những yếu tố có thể chi phối đồng USD và gián tiếp ảnh hưởng đến USD/CAD.

Ngoài ra, biên bản họp ECB và các dữ liệu kinh tế châu Âu cũng cần được lưu ý, vì chúng có thể tác động đến cặp EUR/USD và lan tỏa sang các thị trường khác. Với việc DXY đang quanh mức 99.2, đồng USD có thể tiếp tục biến động mạnh nếu dữ liệu kinh tế Mỹ gây bất ngờ.