Kỷ nguyên 'vốn hóa là vua' khép lại: Nhà đầu tư crypto quay lại định giá theo nền tảng cơ bản

Từ bảng xếp hạng đến giá trị thực

Thị trường tiền điện tử đang chứng kiến một sự thay đổi căn bản trong cách định giá tài sản số. Các nhà đầu tư, đặc biệt là các quỹ và nhà quản lý tài sản lớn, không còn quá quan tâm đến thứ hạng vốn hóa trên CoinMarketCap mà bắt đầu tập trung vào các chỉ số cơ bản như doanh thu, mức độ sử dụng và khả năng thu giữ giá trị của từng dự án. Điều này đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên 'vốn hóa là vua' – thời kỳ mà các token được định giá chủ yếu dựa trên vị trí trong bảng xếp hạng và sự so sánh tương đối với các đồng tiền lớn hơn.

CEO của Bitwise, Hunter Horsley, nhận định rằng cách tiếp cận cũ – định giá các layer-1 mới như một phần nhỏ của blockchain lớn nhất – đang mất dần ảnh hưởng. Thay vào đó, các nhà đầu tư đánh giá dự án dựa trên thị trường tiềm năng, mức độ chấp nhận và giá trị kinh tế mà dự án có thể nắm giữ. Ví dụ điển hình là Hyperliquid, một nền tảng phái sinh, được định giá dựa trên hoạt động giao dịch và kinh tế học của chính nó, thay vì coi nó như một phiên bản nhỏ hơn của một blockchain khác.

Dòng vốn tổ chức và sự phân hóa giữa token và cổ phiếu

Dữ liệu từ Wintermute cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong thành phần nhà giao dịch. Trong nửa đầu năm 2026, các tổ chức chiếm khoảng 72% dòng vốn OTC giao ngay của Wintermute, tăng từ mức 59% so với cùng kỳ năm trước. Dòng vốn này tập trung vào các loại tiền điện tử lớn và một số token có doanh thu, với tài sản thực tế được token hóa (RWA) nổi lên như một hạng mục mới chủ đạo.

Sự phân hóa giữa token và cổ phiếu ngành crypto cũng là một điểm đáng chú ý. Trong nửa đầu năm, tiền điện tử giảm 36% trong khi cổ phiếu crypto tăng 23%. Sự khác biệt này không nhất thiết có nghĩa là cổ phiếu sẽ tiếp tục vượt trội, nhưng nó cho thấy hai nhóm tài sản đang tách rời nhau về mặt định giá và kỳ vọng.

Các chỉ số đáng tin cậy và sự trưởng thành của thị trường

Theo Brendan Ma, giám đốc chiến lược đầu tư tại Arbitrum Foundation, các nhà phân tích hiện có hiểu biết tốt hơn về cấu trúc doanh thu, hoạt động giao dịch và khả năng thu giữ giá trị. Ông nhấn mạnh rằng các chỉ số đáng tin cậy là những chỉ số tốn kém để tạo ra và có thể xác minh trên chuỗi, như phí giao dịch, số người dùng trả phí và vốn duy trì trên mạng lưới (bao gồm stablecoin và tài sản token hóa). Ngược lại, số lượng địa chỉ và tổng giá trị khóa (TVL) có thể bị thổi phồng bởi các chương trình khuyến khích hoặc bot.

Arbitrum, một trong những mạng lưới layer-2 hàng đầu, đã xử lý hơn 2,7 tỷ giao dịch trong lịch sử, trong đó hơn 500 triệu giao dịch chỉ riêng trong năm 2026. Robinhood Chain, một chuỗi ứng dụng được xây dựng trên Arbitrum, đang đạt doanh thu khoảng 40 triệu đô la mỗi năm, và theo chương trình mở rộng của Arbitrum, 10% doanh thu ròng từ giao thức này sẽ quay trở lại hệ sinh thái Arbitrum. Đây là ví dụ điển hình cho cách các nhà đầu tư đang phân tích dự án ở cấp độ chi tiết.

Nhìn về phía trước

Zach Pandl, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Grayscale, cho rằng Bitcoin vẫn là một tài sản vĩ mô gắn với nhu cầu thay thế tiền pháp định, trong khi các loại tiền điện tử khác sẽ phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn về kinh tế học cơ bản. Ông nhận định triển vọng của ngành crypto là rất tươi sáng khi stablecoin, tài sản token hóa và các công cụ tài chính phi tập trung sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với tài sản kỹ thuật số ngoài Bitcoin trong những năm tới.

Đối với các nhà giao dịch, điều quan trọng là theo dõi sự dịch chuyển của dòng vốn tổ chức, đặc biệt là vào các token có doanh thu và nền tảng vững chắc. Sự khác biệt giữa giá cả ngắn hạn do hợp đồng tương lai vĩnh viễn chi phối và xu hướng dài hạn dựa trên nền tảng cơ bản sẽ tiếp tục là chủ đề trọng tâm. Các chỉ số như phí giao dịch, số người dùng trả phí và vốn duy trì trên mạng sẽ là những yếu tố quyết định token nào có thể sống sót qua các đợt điều chỉnh và được đưa vào danh sách đầu tư của các tổ chức.