Lợi suất vượt 5%, dầu trên 100 USD: Thị trường vẫn đặt cược vào 'AI bù đắp tất cả'

Lợi suất và dầu cùng lúc gây sức ép, nhưng cổ phiếu không chịu khuất phục

Thị trường toàn cầu đang trải qua một nghịch lý quen thuộc nhưng lần này có phần cực đoan hơn: lợi suất trái phiếu chính phủ tăng mạnh và giá dầu neo cao, hai yếu tố lẽ ra phải bào mòn sức hấp dẫn của cổ phiếu, lại không khiến dòng tiền rút ra. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt ngưỡng 5% — mức được giới đầu tư theo dõi sát sao — trong khi dầu Brent duy trì trên 100 USD/barrel do cú sốc nguồn cung kéo dài từ xung đột Iran.

Bất chấp bối cảnh đó, chỉ số S&P 500 vẫn tăng hơn 10,8% từ đầu năm, Nasdaq Composite tăng 11,8%, còn Dow Jones tăng 8,4%. Các thị trường chứng khoán tại Hàn Quốc, Nhật Bản và châu Âu cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Điều này cho thấy thị trường đang định giá một kịch bản trong đó tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp — đặc biệt từ làn sóng đầu tư AI — đủ sức bù đắp chi phí vốn cao hơn và rủi ro địa chính trị.

Khảo sát quỹ: Tâm lý lạc quan chưa hạ nhiệt

Khảo sát Global Fund Manager Survey tháng 9 của Bank of America, thực hiện với 170 nhà quản lý quỹ đang quản lý tổng cộng 470 tỷ USD tài sản, cho thấy bức tranh rõ ràng hơn về tâm lý thị trường. Mức độ "lạc quan quá đà" từng xuất hiện vào mùa hè đã hạ nhiệt, nhưng phần lớn nhà đầu tư vẫn duy trì quan điểm tích cực về tăng trưởng và lợi nhuận doanh nghiệp.

Cụ thể, 49% nhà quản lý quỹ vẫn nắm giữ tỷ trọng cổ phiếu toàn cầu cao hơn mức chuẩn (overweight), giảm nhẹ so với tháng trước nhưng vẫn là vị thế phổ biến nhất trong tất cả các loại tài sản. Kỳ vọng tăng trưởng EPS hai chữ số trong 12 tháng tới đạt mức cao nhất kể từ tháng 8/2021. Đáng chú ý, 38% số người được hỏi dự báo nền kinh tế toàn cầu sẽ bùng nổ trong năm tới. Ở chiều ngược lại, phân bổ vào trái phiếu đang ở mức thấp nhất kể từ tháng 5/2022.

Sự phân hóa này phản ánh một niềm tin cốt lõi: nhà đầu tư không mua cổ phiếu vì họ cho rằng lợi suất sẽ giảm, mà vì họ tin rằng lợi nhuận doanh nghiệp sẽ tăng nhanh hơn chi phí vốn.

Cơ chế 'AI bù đắp tất cả' và những lỗ hổng tiềm ẩn

BlackRock Investment Institute (BII) đã nêu rõ lập luận này trong báo cáo mới: lợi suất cao và cổ phiếu mạnh không nhất thiết mâu thuẫn, vì điều quan trọng là nguyên nhân đằng sau lợi suất tăng. Khi lợi suất tăng phản ánh đầu tư và tăng trưởng mạnh hơn, sức mạnh lợi nhuận đi kèm có thể bù đắp chi phí vốn cao hơn. BII duy trì tỷ trọng cao hơn chuẩn đối với cổ phiếu Mỹ và các tài sản liên quan đến AI.

Tuy nhiên, không phải không có tiếng nói thận trọng. Toni Meadows, giám đốc đầu tư tại BRI Wealth Management, chỉ ra rằng tâm lý "săn vàng" xung quanh AI đồng nghĩa sẽ có những giai đoạn nhà đầu tư đặt câu hỏi về tương lai họ đang đầu tư. Ông lưu ý tốc độ đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI và hạ tầng liên quan hiện rất lớn, nhưng sẽ xuất hiện các điểm nghẽn, và tính chất vòng tròn của một số nguồn doanh thu trong ngành khiến "giao dịch AI" trở nên mong manh hơn.

Tej Sthankiya từ Federated Hermes nhấn mạnh thêm rằng việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI đang bị giới hạn bởi khả năng tiếp cận tấm bán dẫn quan trọng và nguồn điện — và chưa có dấu hiệu nào cho thấy những điểm nghẽn này sớm được giải quyết.

Mark Haefele, giám đốc đầu tư tại UBS Global Wealth Management, lại có góc nhìn cân bằng hơn: câu hỏi then chốt không phải là liệu đà phát triển AI có chậm lại, mà là liệu nhu cầu và khả năng sinh lời từ AI có tiếp tục mở rộng. UBS vẫn ưa thích cách tiếp cận đa dạng hóa dọc theo chuỗi giá trị AI, kết hợp các bên hưởng lợi từ hạ tầng (bán dẫn, mạng, điện, đám mây) với các nền tảng lớn và công ty phần mềm có khả năng kiếm tiền từ việc ứng dụng AI.

Tác động lên tiền tệ và điều cần theo dõi

Trên thị trường ngoại hối, chỉ số DXY đang ở mức 99,579, gần như đi ngang trong ngày. EUR/USD giao dịch quanh 1,15512, còn USD/JPY ở mức 154,98. Sự ổn định tương đối của đồng USD trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ tăng mạnh là một tín hiệu đáng chú ý: thông thường, lợi suất cao hơn sẽ hỗ trợ đồng bạc xanh, nhưng có vẻ thị trường đang định giá rằng Cục Dự trữ Liên bang sẽ phải cân nhắc giữa lạm phát do năng lượng và rủi ro tăng trưởng.

Vàng, ở mức 4.336,61 USD/oz và tăng 1,02% trong ngày, tiếp tục đóng vai trò tài sản trú ẩn trước cả rủi ro địa chính trị lẫn lo ngại về lạm phát.

Dữ liệu sắp tới sẽ cung cấp thêm manh mối về sức khỏe nền kinh tế Mỹ. Doanh số bán lẻ tháng 8 dự báo tăng 0,8% so với tháng trước, đảo chiều từ mức giảm 0,6% của kỳ trước — một con số tích cực nếu được xác nhận. Giá xuất khẩu cũng được dự báo tăng 0,5%, sau khi giảm 1,3% ở kỳ trước. Ở châu Âu, sản lượng công nghiệp được dự báo giảm 0,2% so với tháng trước, sau khi đi ngang ở kỳ trước đó.

Điều nhà giao dịch cần theo dõi là liệu sự phân kỳ giữa lợi suất trái phiếu và cổ phiếu có duy trì được không, và liệu dữ liệu doanh số bán lẻ có xác nhận kịch bản "tăng trưởng mạnh" mà 38% nhà quản lý quỹ đang đặt cược hay không. Nếu doanh số bán lẻ yếu hơn dự báo trong khi lợi suất vẫn neo cao, câu chuyện "AI bù đắp tất cả" sẽ phải đối mặt với bài kiểm tra thực sự đầu tiên.