ADB nâng dự báo tăng trưởng châu Á 2026 lên 5%, tăng 0,1 điểm phần trăm so với tháng 7, nhờ làn sóng đầu tư AI và cầu nội địa vững. Tuy nhiên, phần đóng góp từ AI chủ yếu đến từ chu kỳ đầu tư hạ tầng hơn là năng suất thực, trong khi rủi ro năng lượng và El Nino vẫn là những ẩn số lớn với lạm phát và tăng trưởng.

Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) vừa nâng dự báo tăng trưởng cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang phát triển năm 2026 lên 5%, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với con số đưa ra hồi tháng 7. Mức này vẫn thấp hơn tốc độ 5,5% của năm 2025, và dự báo cho 2027 giữ nguyên ở 5,1%. Điểm đáng chú ý không nằm ở việc điều chỉnh tăng – vốn khá khiêm tốn – mà ở cấu trúc của động lực tăng trưởng: AI đang gánh phần lớn kỳ vọng, trong khi các rủi ro từ năng lượng và thời tiết chưa hề giảm bớt.
ADB nhấn mạnh xuất khẩu công nghệ AI và đầu tư tư nhân liên quan là trụ cột chính. Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) nắm sản xuất chip cao cấp; Malaysia, Philippines và Thái Lan hưởng lợi gián tiếp qua chuỗi cung ứng bán dẫn. Đây là dòng chảy thương mại và đầu tư có thật, phản ánh nhu cầu hạ tầng tính toán toàn cầu.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ hai lớp: (1) tăng trưởng đến từ sản xuất và xuất khẩu chip – tác động trực tiếp lên GDP, và (2) kỳ vọng năng suất lan tỏa khi doanh nghiệp ứng dụng AI – vốn chưa được kiểm chứng ở quy mô vĩ mô. Kinh tế trưởng ADB Albert Park thừa nhận rủi ro định giá cổ phiếu AI, nhưng cho rằng nếu có điều chỉnh thì sẽ ngắn hạn. Điều này hàm ý phần lớn đóng góp hiện tại vẫn là chu kỳ đầu tư hạ tầng AI, chứ chưa phải năng suất thực sự. Khi chu kỳ đầu tư chững lại – điều gần như chắc chắn xảy ra – tăng trưởng sẽ mất đi một trụ cột quan trọng nếu năng suất chưa kịp bù đắp.
Trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam được nâng dự báo mạnh nhất: 7,8% cho 2026 và 7,6% cho 2027, so với 7,2% và 7% trước đó. Malaysia cũng được nâng lên 4,9% và 4,7%. Ngược lại, Philippines bị hạ xuống 3,3% cho 2026 và 5,1% cho 2027, phản ánh cầu nội địa yếu hơn và ít hưởng lợi trực tiếp từ chuỗi AI.
Sự phân hóa này cho thấy tăng trưởng châu Á ngày càng phụ thuộc vào vị trí trong chuỗi cung ứng công nghệ. Việt Nam hưởng lợi từ dịch chuyển sản xuất và đầu tư bán dẫn, nhưng cũng đối mặt với rủi ro nếu dòng vốn AI toàn cầu chậm lại. Trung Quốc giữ nguyên dự báo 4,6% và 4,5% – mức thấp phản ánh những khó khăn cơ cấu kéo dài.
ADB hạ dự báo lạm phát khu vực 2026 xuống 4,2%, giảm 0,1 điểm phần trăm, nhờ trợ giá rộng khắp giúp bù đắp giá năng lượng cao. Tuy nhiên, dự báo 2027 được nâng lên 3,5%. Đây là tín hiệu quan trọng với chính sách tiền tệ: áp lực giá có thể hạ nhiệt trong ngắn hạn nhưng không biến mất. El Nino mạnh lên cuối 2026 có thể làm giảm sản lượng nông nghiệp, đẩy giá lương thực tăng, và làm giảm nguồn nước cho thủy điện – tác động kép lên cả lạm phát và sản xuất điện.
Park ước tính El Nino có thể cộng thêm 0,1–0,2 điểm phần trăm vào lạm phát năm sau nếu diễn biến xấu hơn dự báo. Con số này nghe nhỏ, nhưng trong bối cảnh các ngân hàng trung ương đang cân nhắc nới lỏng, nó đủ để làm chậm tiến trình cắt giảm lãi suất.
Các cuộc xung đột ở Trung Đông và Ukraine vẫn là nguồn bất ổn chính. ADB mô phỏng kịch bản leo thang cực đoan cho thấy tăng trưởng 2027 có thể giảm 0,3 điểm phần trăm. Thị trường hiện đang định giá khả năng xung đột giảm cường độ và giải quyết trong năm sau – nếu kỳ vọng này sai, giá dầu sẽ neo cao và dự báo tăng trưởng sẽ bị cắt giảm.
Về tài khóa, nhiều chính phủ đang dùng trợ giá để bảo vệ người tiêu dùng, làm xói mòn không gian tài khóa. Nợ công khu vực trung bình khoảng 45% GDP, nhưng phân hóa lớn giữa các nền kinh tế. ADB khuyến nghị chuyển sang hỗ trợ có mục tiêu thay vì trợ giá toàn diện – một thay đổi cần thiết nhưng khó về mặt chính trị.
Các đồng tiền châu Á đang chịu áp lực từ đồng USD mạnh, với DXY ở 100,95 và USD/JPY gần 158. Dữ liệu PMI sơ bộ của khu vực đồng euro hôm nay – dự báo PMI tổng hợp 48,7, PMI sản xuất 50,9 – sẽ cho thấy sức khỏe của đối tác thương mại lớn, từ đó ảnh hưởng đến triển vọng xuất khẩu châu Á. Bài phát biểu của Barkin (Fed) và Nagel (ECB) có thể làm rõ hướng đi lãi suất, qua đó tác động lên dòng vốn vào châu Á.
Các mốc cần theo dõi gồm giá dầu, diễn biến El Nino, và quan trọng nhất là dữ liệu đơn hàng bán dẫn – chỉ báo sớm cho thấy chu kỳ đầu tư AI còn kéo dài bao lâu. Nếu đơn hàng chững lại, phần tăng trưởng được thổi phồng bởi AI sẽ lộ diện, và các đồng tiền của nền kinh tế phụ thuộc công nghệ như KRW, TWD, MYR có thể biến động mạnh.
Tổng hợp và phân tích từ Channel NewsAsia.
Thông tin trên trang không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch ngoại hối và vàng có rủi ro mất vốn.