Vàng gần đỉnh dù ngân hàng trung ương giảm mua: dòng vốn đầu tư đang thay thế vai trò nâng đỡ

Giá vàng vững dù NHTW giảm mua

Số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy lượng vàng ròng mà các ngân hàng trung ương mua vào trong tháng 7 chỉ đạt 23 tấn, giảm 54% so với mức 51 tấn của tháng 6. Dù vậy, giá vàng vẫn giao dịch quanh vùng 4.430 USD/ounce, không xa mức đỉnh lịch sử. Điều này cho thấy động lực tăng giá không còn phụ thuộc quá nhiều vào khu vực chính phủ.

Trung Quốc và Ba Lan vẫn là những người mua tích cực nhất, lần lượt 20 tấn và 8 tấn trong tháng 7, trong khi Nga bán ra 6 tấn. Tuy nhiên, tổng lượng mua ròng của NHTW từ đầu năm đến tháng 7 chỉ khoảng 130 tấn, thấp hơn mức 160 tấn cùng kỳ năm ngoái. Dù vậy, theo phân tích của BMO, hoạt động mua của khu vực chính thức vẫn ở mức cao so với chuẩn lịch sử và tiếp tục là nền đỡ quan trọng cho thị trường.

Dòng vốn ETF quay trở lại – điểm tựa mới

Điều khiến giá vàng không giảm sâu chính là sự trở lại của dòng vốn đầu tư. Quỹ ETF vàng vật chất toàn cầu đã ghi nhận dòng vốn ròng 3 tỷ USD trong tháng 7, đảo chiều sau hai tháng bị rút ròng. Lượng nắm giữ tăng 23 tấn lên 4.068 tấn, gần như khớp hoàn toàn với lượng mua ròng của NHTW trong cùng kỳ. Các quỹ niêm yết tại châu Âu dẫn dắt đà phục hồi, trong khi dòng vốn từ châu Á vẫn là động lực chính tính từ đầu năm.

Sự thay thế này cho thấy câu chuyện “NHTW là người mua cuối cùng” không còn đầy đủ. Nhà đầu tư đang quay lại với vàng như một kênh trú ẩn và phòng ngừa rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn kinh tế và lạm phát vẫn hiện hữu. Nếu dòng vốn ETF tiếp tục duy trì, giá vàng có thể không cần đến sự hỗ trợ mạnh từ NHTW như trước.

Vai trò của lợi suất thực và USD

Một yếu tố quan trọng khác là lợi suất trái phiếu Mỹ và chỉ số USD. Hiện DXY quanh mức 99,1, phản ánh đồng USD không quá mạnh, tạo điều kiện cho vàng giữ giá. Tuy nhiên, báo cáo việc làm tháng 8 của Mỹ công bố ngày 4/9 cho thấy 162.000 việc làm mới được tạo ra, tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức 4,1%. Điều này làm dấy lên lo ngại Fed có thể trì hoãn cắt giảm lãi suất, khiến lợi suất thực tăng và gây áp lực lên vàng.

Phiên giao dịch ngày 4/9 chứng kiến giá vàng giảm mạnh 0,88% xuống 4.433 USD/ounce, phản ánh phản ứng tiêu cực trước số liệu việc làm. Điều này cho thấy dù dòng vốn đầu tư đã quay lại, nhưng kỳ vọng về chính sách tiền tệ vẫn là biến số quan trọng chi phối giá vàng trong ngắn hạn. Nếu Fed giữ lãi suất cao lâu hơn, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng sẽ tăng, có thể làm suy yếu dòng vốn ETF.

Thay đổi trong cất trữ: chiều hướng mới

Theo khảo sát của WGC, ngày càng nhiều NHTW có kế hoạch đa dạng hóa nơi cất trữ vàng. Tỷ lệ ngân hàng dự định chuyển vàng ra nước ngoài tăng lên 9% trong năm nay, so với 2% năm 2025. Ngân hàng Trung ương Hà Lan đã chuyển 86 tấn vàng từ Bắc Mỹ về London và kho riêng, cắt giảm tỷ trọng tại New York. Ngân hàng Hàn Quốc lần đầu tiên công bố phân bổ vàng chính thức sau 13 năm, trong khi Venezuela yêu cầu Anh trả lại khoảng 4 tỷ USD vàng.

Xu hướng này cho thấy vàng không chỉ là tài sản dự trữ mà còn là công cụ địa chính trị. Việc dịch chuyển vàng về nước có thể tạo thêm nhu cầu mua vàng vật chất, nhưng cũng phản ánh sự phân mảnh trong hệ thống tài chính toàn cầu. Điều này có thể hỗ trợ giá vàng về dài hạn, nhưng khó tạo ra cú hích tức thời như dòng vốn ETF.

Theo dõi tiếp điều gì?

Nhà giao dịch cần chú ý đến dòng vốn ETF trong những tuần tới, liệu đà tăng có được duy trì hay không. Bên cạnh đó, các chỉ số lạm phát như PPI và CPI của Mỹ sẽ được công bố vào ngày 10-11/9, có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất của Fed. Nếu lạm phát giảm nhanh, khả năng Fed cắt giảm lãi suất tăng lên, hỗ trợ vàng. Ngược lại, nếu lạm phát dai dẳng, áp lực lên vàng sẽ lớn hơn. Ngoài ra, các tuyên bố của quan chức Fed và diễn biến địa chính trị cũng là những yếu tố cần theo dõi sát sao.