BoE đối mặt câu hỏi khó: GDP tháng 7 tăng 0,4% có đủ biện minh cho bốn lần tăng lãi suất?

Kỳ vọng thị trường đang đi trước dữ liệu

Thị trường tiền tệ hiện định giá bốn lần tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong vòng 12 tháng tới, đưa Bank Rate từ 3,75% lên 4,75% vào tháng 7 năm sau. Đây là mức thắt chặt mạnh nhất kể từ năm 2022, và nó được xây dựng phần lớn dựa trên một con số GDP duy nhất: mức tăng 0,4% trong tháng 7, vượt xa kỳ vọng về sự đình trệ.

Vấn đề nằm ở chỗ thị trường đang gán một chuỗi hành động chính sách dài hạn cho một tín hiệu kinh tế ngắn hạn. Bản thân các nhà kinh tế cũng thừa nhận điều này. Andrew Wishard của Berenberg lưu ý rằng bằng chứng kinh tế có thể chịu đựng một lần tăng 25 điểm cơ bản làm tăng rủi ro BoE hành động vào tháng 11 hoặc 12, nhưng ông cũng cảnh báo Ngân hàng Trung ương Anh đang gặp khó khăn trong việc tin tưởng dữ liệu GDP chính thức. Để thuyết phục MPC, cần thêm bằng chứng tăng trưởng vững chắc tiếp nối con số này.

Điều gì thực sự thay đổi so với lần họp trước

Điểm mấu chốt là BoE dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tuần tới. Thị trường đang định giá động thái đầu tiên vào tháng 11, nghĩa là cuộc họp sắp tới sẽ mang tính chất "chờ đợi và đánh giá". Sự thay đổi không nằm ở quyết định lãi suất mà ở thành phần bỏ phiếu.

Con số GDP vượt kỳ vọng cung cấp thêm đạn dược cho các thành viên diều hâu trong MPC, cụ thể là Huw Pill và Catherine Mann, những người đang thúc đẩy tăng lãi suất trong quý IV. Angeline Ong của IG nhận định mức tăng trưởng bất ngờ này củng cố lập luận của nhóm diều hâu. Nếu số phiếu ủng hộ tăng lãi suất trong cuộc họp tới tăng lên, đó sẽ là tín hiệu quan trọng hơn bất kỳ con số GDP nào.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tăng trưởng tháng 7 có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tạm thời. Các nhà kinh tế đã kỳ vọng chi tiêu mùa hè nhờ sóng nhiệt và World Cup sẽ giảm bớt trong tháng 7, nhưng thực tế kinh tế vẫn tăng trưởng. Điều này gợi ý nền kinh tế có thể chịu đựng được một lần tăng lãi suất, nhưng không chứng minh được sức chịu đựng với bốn lần tăng.

Lợi suất gilt và bài toán chi phí đi vay

Một yếu tố quan trọng mà thị trường có thể đang đọc sai: lợi suất trái phiếu chính phủ Anh đã ở mức cao nhất 19 năm. Lợi suất kỳ hạn 10 năm đạt 5,351% vào thứ Năm trước khi giảm 2 điểm cơ bản vào sáng thứ Sáu. Điều này có nghĩa là chi phí đi vay của chính phủ và doanh nghiệp Anh đã tăng đáng kể ngay cả trước khi BoE hành động.

Có một nghịch lý ở đây. Nếu lợi suất gilt tăng do lo ngại về lạm phát và rủi ro địa chính trị – cụ thể là các cuộc tấn công vào tàu vận tải ở Trung Đông đẩy giá năng lượng lên cao – thì việc BoE tăng lãi suất có thể không giải quyết được nguồn gốc lạm phát. Lạm phát do chi phí năng lượng đòi hỏi phản ứng khác với lạm phát do cầu quá nóng.

Susannah Streeter của Wealth Club chỉ ra lo ngại lớn nhất là chi phí năng lượng cao sẽ được doanh nghiệp và người tiêu dùng chuyển thành giá cao hơn. Nhưng bà cũng cho rằng ủy ban sẽ muốn thấy thêm bằng chứng về hiệu ứng lan tỏa này trước khi kích hoạt tăng lãi suất. Đây là điểm mấu chốt: BoE đang đối mặt với lạm phát tiềm ẩn từ năng lượng, không phải lạm phát do nhu cầu, và công cụ lãi suất kém hiệu quả hơn trong bối cảnh này.

Rủi ro từ cả hai phía

Kịch bản thị trường đang định giá – bốn lần tăng lãi suất – giả định nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng ổn định và áp lực lạm phát từ năng lượng lan tỏa rộng. Nhưng nếu kinh tế chậm lại và người tiêu dùng thận trọng hơn, chính sự thận trọng đó có thể làm một phần công việc chống lạm phát thay cho BoE, như Streeter lưu ý. Trong trường hợp đó, thị trường sẽ phải định giá lại kỳ vọng tăng lãi suất, gây biến động mạnh cho đồng bảng Anh.

Ở chiều ngược lại, nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang do căng thẳng địa chính trị, BoE có thể buộc phải tăng lãi suất nhanh hơn dự kiến ngay cả khi kinh tế yếu đi – một tình huống stagflation điển hình, bất lợi cho cả trái phiếu lẫn cổ phiếu.

Bối cảnh toàn cầu cũng đáng chú ý. Chỉ số DXY đang ở 99,121, khá thấp, phản ánh đồng USD không mạnh. Vàng ở 4.348,43 USD, tăng 0,73%, cho thấy dòng tiền phòng ngừa rủi ro vẫn hoạt động. USD/JPY ở 153,739, giảm 0,44%, trong khi EUR/USD ở 1,15961. Đồng bảng Anh không được đề cập trực tiếp trong dữ liệu thị trường, nhưng diễn biến của nó sẽ phụ thuộc lớn vào việc thị trường có duy trì kỳ vọng bốn lần tăng lãi suất hay không.

Điều cần theo dõi

Cuộc họp MPC tuần tới là sự kiện quan trọng nhất. Thị trường không kỳ vọng thay đổi lãi suất, nhưng thành phần bỏ phiếu và ngôn ngữ trong biên bản sẽ tiết lộ liệu nhóm diều hâu có thực sự được củng cố bởi dữ liệu GDP hay không. Nếu số phiếu ủng hộ tăng lãi suất tăng từ một lên hai hoặc ba, kỳ vọng tháng 11 sẽ được xác nhận.

Bên cạnh đó, cần theo dõi diễn biến lợi suất gilt 10 năm quanh mức 5,351% và giá dầu Brent quanh ngưỡng 105 USD/thùng. Nếu lợi suất tiếp tục tăng trong khi dầu giảm, đó là tín hiệu thị trường đang định giá rủi ro tài khóa nhiều hơn là lạm phát năng lượng. Ngược lại, nếu cả hai cùng tăng, áp lực lên BoE sẽ lớn hơn nhiều so với những gì một con số GDP tháng 7 có thể biện minh.