Trung Quốc tăng nhập dầu 1,2 triệu thùng/ngày trong quý IV: nguồn cung thay thế từ đâu khi lệnh trừng phạt Iran thắt chặt?

Trung Quốc tăng mua dầu trở lại: động lực và giới hạn

Theo dự báo từ các hãng tư vấn năng lượng như Rystad Energy, Energy Aspects và FGE NexantECA, nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong quý IV/2026 có thể tăng khoảng 1,2 triệu thùng/ngày so với quý hiện tại, đạt mức 9,9 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh 12-13 triệu thùng/ngày của năm ngoái, cho thấy sự phục hồi vẫn còn dè dặt.

Điều gì đang kìm hãm đà tăng? Giá dầu Brent duy trì trên 93 USD/thùng và rổ OPEC ở mức 91,27 USD/thùng đã làm suy giảm sức mua của các nhà máy lọc dầu Trung Quốc. Bên cạnh đó, lượng tồn kho khổng lồ hơn 1 tỷ thùng được tích lũy trong hai năm qua cũng là yếu tố khiến Bắc Kinh không vội vàng mua vào. Chi phí lưu kho và chi phí tài chính tăng cao khiến việc tích trữ thêm trở nên kém hấp dẫn.

Lệnh trừng phạt Iran: khoảng trống nguồn cung và bài toán thay thế

Điểm nóng của câu chuyện là sự sụt giảm mạnh nhập khẩu dầu Iran của Trung Quốc do phong tỏa hải quân của Mỹ. Theo số liệu Kpler, nhập khẩu dầu Iran của Trung Quốc trong tháng 8 chỉ còn khoảng 340.000 thùng/ngày, giảm mạnh so với mức trước đó. Khoảng trống này buộc các nhà máy lọc dầu Trung Quốc phải tìm nguồn thay thế từ Nga, châu Phi và Nam Mỹ.

Nhập khẩu dầu Nga của Trung Quốc được dự báo đạt 1,25 triệu thùng/ngày trong tháng 8, giảm nhẹ so với 1,42 triệu thùng/ngày của tháng 7 nhưng vẫn là khối lượng đáng kể. Điều này cho thấy Nga đang dần thay thế Iran trong cơ cấu nguồn cung của Trung Quốc, dù dầu Nga có thể không hoàn toàn phù hợp với cấu hình nhà máy lọc dầu vốn ưa chuộng dầu thô trung bình có hàm lượng lưu huỳnh cao từ Trung Đông.

Tác động vòng hai: lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Sự dịch chuyển dòng chảy dầu mỏ này có tác động sâu rộng đến thị trường tài chính. Giá dầu cao kéo dài sẽ tiếp tục gây áp lực lên lạm phát toàn cầu, đặc biệt là tại các nước nhập khẩu năng lượng. Điều này có thể buộc các ngân hàng trung ương, bao gồm Fed, duy trì lập trường thắt chặt lâu hơn, qua đó hỗ trợ đồng USD.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến giá dầu là yếu tố then chốt. Canada và Na Uy là những nước xuất khẩu dầu lớn, trong khi Australia phụ thuộc nhiều vào than và khí đốt. Giá dầu Brent trên 93 USD/thùng nếu được duy trì sẽ là yếu tố hỗ trợ tích cực cho các đồng tiền này, dù mức độ tác động còn phụ thuộc vào các yếu tố vĩ mô khác.

Dữ liệu kinh tế cần theo dõi

Hôm nay, thị trường sẽ chú ý đến doanh số bán lẻ của Canada (19:30 giờ Việt Nam) và PMI sơ bộ của Mỹ (20:45). Doanh số bán lẻ Canada dự báo tăng 0,4% (so với 1% kỳ trước), có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Canada, qua đó tác động đến CAD. PMI tổng hợp Mỹ dự báo giảm nhẹ từ 54,5 xuống 53,2, phản ánh sự hạ nhiệt của nền kinh tế, có thể củng cố khả năng Fed tạm dừng tăng lãi suất.

Điều gì sẽ tiếp tục định hình thị trường?

Trong những tuần tới, giới giao dịch cần theo dõi sát sao diễn biến giá dầu Brent quanh mốc 93 USD/thùng. Nếu giá vượt qua mức này, áp lực lạm phát có thể gia tăng, thay đổi cục diện chính sách tiền tệ. Ngoài ra, dữ liệu tồn kho dầu thô của Mỹ và các tín hiệu từ OPEC+ về sản lượng sẽ là những yếu tố quyết định xu hướng ngắn hạn. Sự dịch chuyển nguồn cung từ Iran sang Nga và châu Phi cũng cần được theo dõi, vì nó phản ánh sự tái cấu trúc dòng chảy dầu mỏ toàn cầu, ảnh hưởng đến giá cả và biến động tỷ giá.