Tồn kho dầu Mỹ tăng vọt 7,14 triệu thùng nhưng Cushing vẫn cạn: nghịch lý đẩy WTI lên 107 USD

Hai bức tranh trái ngược trong cùng một báo cáo

Số liệu của Viện Dầu khí Hoa Kỳ (API) cho tuần kết thúc ngày 11/09 ghi nhận tồn kho dầu thô thương mại tăng tới 7,14 triệu thùng — một mức tăng rất lớn, đảo ngược hoàn toàn mức giảm 300.000 thùng của tuần trước đó. Nhìn bề mặt, đây là tín hiệu nguồn cung đang dư ra.

Nhưng nhìn vào Cushing — kho giao nhận vật chất cho hợp đồng tương lai WTI — bức tranh lại ngược lại: tồn kho tại đây giảm thêm 246.000 thùng, nối tiếp mức giảm 300.000 thùng tuần trước. Đây là điểm mấu chốt mà người giao dịch cần nắm: tồn kho thương mại toàn quốc và tồn kho tại điểm giao nhận không phải là một. Dầu có thể đang chất đầy ở các bể chứa ven vịnh Mexico hoặc các trung tâm trung chuyển khác, trong khi dòng chảy về Cushing vẫn bị hút cạn.

Cơ chế đằng sau rất cụ thể. Hợp đồng WTI giao sau được định giá theo tình trạng khan hiếm tại Cushing. Khi kho này cạn, cấu trúc kỳ hạn dễ chuyển sang backwardation — giá gần cao hơn giá xa — và chi phí lăn hợp đồng tăng lên. Đó là lý do vì sao một báo cáo tồn kho tăng vọt vẫn có thể đi kèm giá dầu tăng mạnh.

Giá phản ứng ra sao

Tính đến chiều 15/09 theo giờ ET, Brent giao dịch ở 108,68 USD/thùng, tăng 2,84% trong ngày và cao hơn khoảng 7 USD so với một tuần trước. WTI ở 107,38 USD/thùng, tăng 3,70% trong ngày và cao hơn khoảng 11 USD so với cùng thời điểm tuần trước.

Mức chênh Brent–WTI chỉ còn khoảng 1,30 USD — hẹp bất thường. Khi chênh lệch này co lại trong lúc cả hai cùng tăng, thị trường đang định giá rủi ro nguồn cung mang tính toàn cầu hơn là rủi ro nội địa Mỹ. Nói cách khác, đà tăng không đến từ việc thiếu dầu ở Mỹ, mà từ lo ngại về nguồn cung ngoài Mỹ và từ căng thẳng tại chính điểm giao nhận.

Sản phẩm tinh chế: nguồn cung đang hồi phục nhưng vẫn mỏng

Xăng tăng 1,46 triệu thùng trong tuần, đảo chiều mức giảm 1,9 triệu thùng tuần trước. Sản phẩm chưng cất tăng 1,61 triệu thùng, cộng thêm vào mức tăng 2 triệu thùng của tuần trước đó.

Tuy nhiên, cần đặt các con số này vào nền so sánh: trước kỳ báo cáo, tồn kho xăng thấp hơn 5% so với trung bình 5 năm cùng kỳ, còn sản phẩm chưng cất thấp hơn tới 13%. Hai tuần tăng liên tiếp là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ để lấp khoảng trống đó. Với sản phẩm chưng cất — dầu diesel và dầu sưởi — mức thiếu hụt 13% vẫn là rủi ro lớn khi bước vào giai đoạn nhu cầu sưởi ấm.

Nguồn cung và kho dự trữ chiến lược

Sản lượng dầu thô Mỹ tuần kết thúc 04/09 đạt 13,947 triệu thùng/ngày, tăng từ 13,862 triệu thùng/ngày tuần trước và cao hơn 452.000 thùng/ngày so với một năm trước. Đây là mức sản lượng cao, nhưng không đủ để bù đắp cho việc kho dự trữ chiến lược (SPR) liên tục bị rút ra.

Trong tuần kết thúc 11/09, thêm 400.000 thùng rời SPR để hỗ trợ tồn kho thương mại, đưa tổng dự trữ trong SPR xuống 285 triệu thùng — thấp hơn công suất tối đa tới 446 triệu thùng. Ngưỡng vận hành tối thiểu được chấp nhận rộng rãi là 250–300 triệu thùng. Ở mức 285 triệu thùng, SPR đang tiến sát vùng mà việc bơm và xử lý dầu trở nên khó khăn về mặt kỹ thuật.

Điều này tạo ra một vòng lặp: SPR bị rút để bù đắp cho nhu cầu thương mại, nhưng chính việc rút đó lại làm giảm khả năng can thiệp của chính phủ trong tương lai. Trong 22 tuần qua, tồn kho dầu thô thương mại (không tính SPR) đã mất hơn 41 triệu thùng. Tính cả năm, tồn kho dầu thô Mỹ tăng gần 10 triệu thùng — nhưng mức tăng đó được giữ trong tầm kiểm soát nhờ các đợt rút từ SPR.

Tác động vòng hai lên lạm phát và các đồng tiền hàng hoá

Giá dầu ở 107–108 USD/thùng không chỉ là câu chuyện năng lượng. Nó chảy vào chi phí vận tải, chi phí sản xuất, và cuối cùng là chỉ số giá tiêu dùng. Với sản phẩm chưng cất thấp hơn 13% so với trung bình 5 năm, chi phí diesel — đầu vào trực tiếp của vận tải hàng hoá — có thể tăng nhanh hơn giá dầu thô, khuếch đại áp lực lạm phát.

Đối với các đồng tiền hàng hoá:

• CAD: Canada hưởng lợi trực tiếp khi giá dầu tăng, nhưng mức độ phụ thuộc vào chênh lệch giá Western Canada Select so với WTI. Số liệu nhà khởi công Canada dự báo 240K so với 229,1K kỳ trước sẽ là điểm kiểm tra sức mạnh nội địa. Nếu dầu giữ trên 105 USD và dữ liệu nhà ở tích cực, CAD có thể được hỗ trợ.
• AUD: Australia ít hưởng lợi trực tiếp từ dầu, nhưng lại nhạy với giá than và quặng sắt — những mặt hàng chịu áp lực chi phí khi năng lượng tăng. Tác động lên AUD vì thế mang tính hai chiều.
• NOK: Na Uy là nước xuất khẩu dầu và khí lớn, hưởng lợi rõ rệt khi giá dầu tăng. Tuy nhiên, NOK cũng nhạy với khẩu vị rủi ro toàn cầu, nên đà tăng có thể bị hạn chế nếu DXY mạnh lên.

Về phía USD, chỉ số DXY đang ở 99,72 (+0,11%). Doanh số bán lẻ Mỹ dự báo tăng 0,8% so với mức giảm 0,6% kỳ trước — nếu số liệu thực tế mạnh, USD có thể được hỗ trợ, tạo áp lực ngược lên các đồng tiền hàng hoá. Giá xuất khẩu Mỹ dự báo tăng 0,5% so với mức giảm 1,3% kỳ trước cũng là một chỉ báo lạm phát cần theo dõi.

Điều cần theo dõi

Ba điểm đáng chú ý trong những ngày tới:

1. Số liệu tồn kho API dự báo -1,8 triệu thùng so với kỳ trước -0,3 triệu thùng. Nếu con số thực tế đi ngược dự báo và tiếp tục tăng mạnh, nhưng Cushing vẫn giảm, nghịch lý sẽ càng sâu sắc và có thể đẩy backwardation WTI rộng thêm.
2. Ngưỡng 250–300 triệu thùng của SPR. Ở 285 triệu thùng, bất kỳ đợt rút nào tiếp theo cũng đưa SPR sát ngưỡng vận hành tối thiểu. Đây là rủi ro nguồn cung mang tính cấu trúc, không phải nhất thời.
3. Chênh lệch Brent–WTI ở 1,30 USD. Nếu chênh lệch này mở rộng trở lại, thị trường đang chuyển từ lo ngại nguồn cung toàn cầu sang lo ngại nội địa Mỹ — hoặc ngược lại. Đây là thước đo hướng rủi ro.

Cuối cùng, mức 107–108 USD/thùng là vùng giá mà chi phí năng lượng bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt lên lạm phát vòng hai. Diễn biến của sản phẩm chưng cất — vốn vẫn thiếu hụt 13% so với trung bình 5 năm — sẽ quyết định liệu áp lực đó có lan sang các đồng tiền hàng hoá hay không.