Đồng đỏ áp sát đỉnh lịch sử khi tồn kho Thượng Hải chạm đáy ba năm, nhưng rủi ro nằm ở Mỹ

Đồng hồi phục gần trọn đợt bán tháo thuế quan

Ba tháng đồng trên sàn London (LME) đóng cửa thứ Ba tại 14.783 USD/tấn, tăng 0,8% và chỉ còn cách đỉnh lịch sử 14.875 USD/tấn thiết lập ngày 10/9 đúng 92 USD. Hợp đồng Comex giao tháng 12 lên 6,871 USD/lb, kém đỉnh thanh toán 6,8885 USD/lb chưa đầy 2 cent. Đây là chuỗi tăng sáu phiên dài nhất trong bốn tháng.

Điều đáng chú ý là đợt hồi này gần như xoá sạch cú bán tháo cách đây hai tuần, khi thông tin kế hoạch thuế quan đồng của Nhà Trắng đình trệ vì lo ngại chi phí đã đánh bay hơn 5% giá đồng Mỹ trong một phiên. Lần này động lực không đến từ Washington mà từ chính thị trường vật chất Trung Quốc — nơi kim loại đang trở nên khan hiếm thật.

Tồn kho cạn kiệt: tín hiệu cung cầu hay chỉ là hiệu ứng mùa vụ?

Dữ liệu SMM cho thấy tồn kho đồng cathode tại Thượng Hải giảm còn 43.900 tấn trong tuần trước, mức thấp nhất kể từ 2023. Tồn kho trên sàn SHFE đã bốc hơi 70% kể từ đầu tháng Sáu, và các lô hàng nhập khẩu khi cập bến đi thẳng vào nhà máy chế biến thay vì vào kho.

Biểu hiện rõ nhất của sự khan hiếm nằm ở phí bảo hiểm: đồng cathode giao ngay tại Thượng Hải được giao dịch cao hơn hợp đồng tương lai SHFE trung bình 1.375 nhân dân tệ/tấn trong thứ Ba, tăng 550 nhân dân tệ chỉ trong một ngày. Ở London, đồng giao ngay chuyển sang mức premium 62 USD so với hợp đồng ba tháng, đảo ngược từ mức chiết khấu 86 USD một tuần trước đó — dấu hiệu người mua muốn nhận hàng ngay lập tức. Lệnh huỷ (cancelled warrants) leo lên 122.150 tấn, chiếm gần một nửa tổng lượng hàng sẵn có, chỉ để lại 133.725 tấn thực sự lưu thông.

Nhưng cần tách bạch hai lớp nguyên nhân. Một phần nhu cầu này là gom hàng đón trước kỳ nghỉ Trung Thu (đóng cửa từ thứ Sáu) và Quốc khánh 1–7/10, cộng thêm lịch bảo trì nhà máy lọc dầu nội địa trong tháng 10–11. Đây là hiệu ứng mùa vụ có thể đảo chiều. Phần còn lại — tồn kho giảm 70% trong bốn tháng — phản ánh nhu cầu thật từ lưới điện và trung tâm dữ liệu AI, vốn không co giãn theo mùa. Chiến lược gia Ewa Manthey của ING gọi đây là "điều kiện thị trường vật chất thắt chặt", với tồn kho giảm và gom hàng mùa vụ đang bù đắp lại đồng USD mạnh hơn.

Nghịch lý nguồn cung: Mỹ ôm hàng, phần còn lại thiếu hàng

Trong khi châu Á và châu Âu tranh nhau mua, nước Mỹ lại đang ngồi trên một đống kim loại khó luân chuyển. Kho Comex chứa khoảng 696.000 tấn, tương đương 69% toàn bộ đồng được các sàn giám sát, sau một năm nhập khẩu ồ ạt đón trước thuế quan — loại thuế vẫn chưa thành hiện thực. Tồn kho này giảm tuần trước lần đầu tiên kể từ tháng Tư, và New Orleans, trung tâm giao hàng chính của Comex, đã đầy 82% với thêm 100.000 tấn dự kiến về trước cuối tháng Mười.

Chính sự mất cân đối này đã hút kim loại khỏi phần còn lại của thế giới suốt nhiều tháng, và là lý do cấu trúc khiến giá đồng khó giảm sâu ngay cả khi nhu cầu Trung Quốc hạ nhiệt sau lễ.

Về phía cung, Sprott Asset Management cảnh báo sản lượng khai thác toàn cầu có thể giảm lần đầu tiên kể từ 2017, với sự cố tại mỏ Grasberg (Indonesia) của Freeport và Kamoa-Kakula (Congo) của Ivanhoe loại bỏ khoảng 600.000 tấn khỏi sản lượng dự kiến năm 2026. BHP đối mặt hạn chót thứ Tư để trình đề xuất cuối cùng cho công đoàn khoảng 1.020 giám sát viên tại Escondida — mỏ đồng lớn nhất thế giới — nơi hợp đồng hết hạn 30/9 và sản lượng tháng Bảy đã giảm 22%.

Hàm ý cho lạm phát và các đồng tiền hàng hoá

Đồng LME tăng 18% từ đầu năm, Comex tăng 21%, và khoảng 70% kể từ đáy tháng 4/2025. Với vai trò đầu vào công nghiệp then chốt, đà tăng này chảy vào chi phí sản xuất với độ trễ vài quý — tức áp lực lạm phát vòng hai vẫn chưa hiện rõ trong CPI. Điều này đặt các ngân hàng trung ương vào thế khó: Fed vừa tăng 25 điểm cơ bản tuần trước, lần đầu kể từ 2023, và chi phí kim loại cao hơn làm chậm quá trình hạ nhiệt lạm phát.

Với các đồng tiền hàng hoá, bức tranh phân hoá. CAD chịu áp lực kép: DXY ở 101,214 (+0,67%) và doanh số bán lẻ Canada hôm nay được dự báo giảm 0,8% so với kỳ trước, với bản sơ bộ chỉ +0,4% — dữ liệu yếu củng cố kỳ vọng nới lỏng của BoC. AUD và NOK hưởng lợi gián tiếp từ câu chuyện tái định giá khan hiếm, nhưng mức độ truyền dẫn khác nhau: AUD gắn với quặng sắt và than nhiều hơn đồng, còn NOK nhạy với dầu khí. Chiến lược gia kỳ cựu Jeff Currie gọi hiện tượng này là "nền kinh tế vật chất đang tái định giá sự khan hiếm".

Không phải ai cũng tin đà tăng còn dư địa. Robert Montefusco của Sucden Financial cho rằng giá "hơi bị thổi phồng" và cảnh báo các nhà sản xuất Trung Quốc có thể bắt đầu bán nếu giá leo thêm. Mike McGlone của Bloomberg Intelligence lưu ý một đợt điều chỉnh rộng có thể cắt 20–30% giá đồng.

Điều cần theo dõi

Hai biến số quyết định hướng đi tiếp theo. Thứ nhất là cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình trong tuần này — tín hiệu thương mại có thể định đoạt liệu đồng có phá đỉnh trước khi Bắc Kinh trở lại làm việc sau kỳ nghỉ. Thứ hai là tiến trình đàm phán tại Escondida trước hạn 30/9, vì một cuộc đình công sẽ củng cố câu chuyện thiếu cung vốn đã mong manh. Về phía dữ liệu, doanh số bán lẻ Canada hôm nay và phát biểu của Williams cùng Barkin (Fed) sẽ định hình kỳ vọng lãi suất — yếu tố quyết định sức mạnh đồng USD và qua đó là sức ép lên toàn bộ nhóm kim loại công nghiệp.