Quảng cáo
Quảng cáo
Giá diesel bán lẻ tại Mỹ lên mức cao nhất mọi thời đại khoảng 6,31 USD/gallon, tăng hơn 70% so với một năm trước. Áp lực chi phí đã lộ rõ trong lợi nhuận các doanh nghiệp vận tải và có thể truyền dần vào giá hàng hoá tiêu dùng, qua đó tác động tới kỳ vọng lạm phát và các đồng tiền hàng hoá như CAD, AUD, NOK.
Giá diesel bán lẻ bình quân toàn nước Mỹ đã chạm mức cao nhất mọi thời đại khoảng 6,31 USD/gallon, theo dữ liệu của AAA. Mức tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm trước không đến từ nhu cầu tiêu thụ bùng nổ, mà chủ yếu từ cú sốc nguồn cung gắn với xung đột giữa Mỹ và Iran. Đây là điểm quan trọng với người giao dịch: một cú sốc cung làm giá đầu vào tăng dựng đứng, khác về bản chất với một chu kỳ nhu cầu tăng chậm và có thể đảo chiều.
Khác biệt giữa diesel và xăng nằm ở cấu trúc sử dụng. Diesel là nhiên liệu của xe tải hạng nặng, đầu máy đường sắt và máy nông nghiệp — tức là huyết mạch của chuỗi logistics, không phải nhiên liệu tiêu dùng cá nhân. Vì vậy khi giá diesel tăng, cú sốc không dừng ở trạm xăng mà đi thẳng vào chi phí vận chuyển hàng hoá, rồi mới tới kệ hàng bán lẻ.
Phản ứng của doanh nghiệp cho thấy độ trễ truyền dẫn rất ngắn. Ông Brad Delco, giám đốc tài chính của J.B. Hunt, cho biết công ty dự kiến lợi nhuận giảm 5–10% từ quý hai sang quý ba do chi phí nhiên liệu cao hơn. Cổ phiếu J.B. Hunt mất hơn 13% trong phiên thứ Tư, hướng tới một trong những phiên tệ nhất kể từ khi niêm yết năm 1983. Chỉ số Dow Jones Transportation Average giảm hơn 2% trong phiên, với J.B. Hunt là mã mất giá mạnh nhất.
Điểm đáng chú ý là vận tải đường sắt cũng không được miễn nhiễm. Ông Claude Elkins của Norfolk Southern mô tả mức giá diesel 8 USD/gallon tại California là điều "như khoa học viễn tưởng", đồng thời cảnh báo rằng về mặt nào đó, chi phí này rốt cuộc sẽ là gánh nặng cho người tiêu dùng. Về mặt cơ chế, khi cả đường bộ lẫn đường sắt đều chịu áp lực cùng lúc, khả năng thay thế phương thức vận tải để né chi phí gần như bị triệt tiêu.
Mức giá không đồng đều trên toàn quốc, và sự phân hoá này quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Ông Patrick De Haan của GasBuddy ước tính giá bình quân toàn quốc có thể vượt 6,50 USD trong hai ngày tới, và các bang Trung Tây như Michigan, Ohio, Illinois có thể chạm 7 USD/gallon. Tại California, giá diesel bình quân đã vượt 8 USD/gallon, tăng gần 20% chỉ trong một tháng.
Lớp áp lực thứ hai là thời điểm. Việc giá diesel lập đỉnh trùng với mùa thu hoạch khiến chi phí của nông dân trồng ngô và lúa mì phình to, theo ông Jacob Aiken-Phillips của Melius Research. Đây là dạng cú sốc kép: chi phí đầu vào nông nghiệp tăng đúng lúc sản lượng cần được vận chuyển nhiều nhất, khiến cả khâu sản xuất lẫn khâu vận chuyển đều đội chi phí cùng lúc.
Doanh số bán lẻ Mỹ vẫn tăng 1,2% từ tháng Bảy sang tháng Tám bất chấp áp lực lạm phát từ năng lượng; loại trừ ô tô và trạm xăng, doanh số ở mức cao nhất trong hơn một năm. Điều này cho thấy sức mua chưa suy yếu rõ rệt.
Theo Aiken-Phillips, áp lực lạm phát liên quan tới nhiên liệu sẽ được hấp thụ trước tiên ở nông dân, đơn vị vận tải và nhà bán lẻ, rồi mới truyền xuống người tiêu dùng qua giá bán. Cơ chế này giải thích vì sao dữ liệu lạm phát có thể chưa phản ánh đủ cú sốc cung, nhưng rủi ro vẫn đang tích tụ trong biên lợi nhuận trung gian. Khi các lớp đệm đó cạn, giá sẽ buộc phải điều chỉnh.
Một biến số cần theo dõi là phản ứng chính sách. Cuộc họp Fed với dự báo nâng lãi suất lên 4% từ 3,75% diễn ra đúng lúc câu chuyện chi phí năng lượng đang nóng. Chỉ số DXY hiện ở 99,717 (+0,11%), vàng ở 4346,12 USD (+1,24%) — mức tăng của vàng phản ánh rõ ràng nhu cầu phòng hộ trước cả rủi ro lạm phát lẫn bất ổn địa chính trị. Với USD/JPY ở 155,12 và EUR/USD ở 1,1533, thị trường tiền tệ đang khá cân bằng, cho thấy cú sốc diesel chưa lan thành làn sóng bán tháo USD.
Với các đồng tiền hàng hoá, cú sốc giá dầu thô thường là tin tốt cho CAD và NOK vì thu nhập xuất khẩu năng lượng tăng. Nhưng cần phân biệt: cú sốc này đến từ nguồn cung bị gián đoạn, không phải từ nhu cầu toàn cầu tăng. Trong kịch bản đó, lợi ích cho CAD và NOK bị giới hạn bởi lo ngại tăng trưởng, còn AUD chịu bất lợi kép — vừa là đồng tiền hàng hoá nhạy cảm với chu kỳ, vừa gián tiếp chịu chi phí logistics cao hơn cho xuất khẩu khoáng sản và nông sản.
Điều đáng theo dõi tiếp không phải là mức giá diesel hôm nay, mà là tốc độ truyền dẫn: liệu giá bán lẻ lõi có bắt đầu phản ánh chi phí vận chuyển trong vài tháng tới, và liệu Fed có đọc cú sốc cung này là tạm thời hay dai dẳng. Song song đó, diễn biến nguồn cung liên quan tới Iran và dữ liệu giấy phép xây dựng Mỹ — dự báo 1,41 triệu so với 1,433 triệu kỳ trước — sẽ cho thấy cầu nội địa đang chống chịu ra sao trước khi chi phí năng lượng kịp ngấm vào nền kinh tế thực.
Tổng hợp và phân tích từ CNBC.
Thông tin trên trang không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch ngoại hối và vàng có rủi ro mất vốn.
