Ngân hàng chiếm gần 1/4 danh sách MiCA: khi hạ tầng crypto được ngân hàng thâu tóm, DeFi và TradFi xích lại gần nhau

Ngân hàng tăng tốc trên sổ đăng ký MiCA

Theo dữ liệu từ Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA), số ngân hàng được cấp phép cung cấp dịch vụ crypto theo khuôn khổ MiCA đã tăng gấp đôi, từ khoảng 40 tổ chức vào ngày 26/6 lên xấp xỉ 80 vào ngày 16/9. Trong cùng kỳ, tổng số nhà cung cấp dịch vụ tài sản crypto (CASP) tăng từ 243 lên 349, nhưng các nhà cung cấp phi ngân hàng lại giảm thị phần tương đối từ khoảng 84% xuống 77%. Dù vẫn chiếm ưu thế tuyệt đối về số lượng, tốc độ mở rộng của khối ngân hàng nhanh hơn hẳn, đẩy tỷ trọng của họ từ 17% lên gần 23% chỉ trong chưa đầy ba tháng.

Điểm đáng chú ý là làn sóng này không chỉ đến từ các ông lớn toàn cầu. Đức là động lực chính, với hàng loạt ngân hàng hợp tác xã và ngân hàng thương mại khu vực như Volksbank, Raiffeisenbank và VR Bank xuất hiện trên sổ đăng ký. Deutsche Bank, ngân hàng lớn nhất nước Đức, cũng đã công bố kế hoạch ra mắt dịch vụ lưu ký tài sản số cho khách hàng tổ chức và doanh nghiệp tại châu Âu, dự kiến nhận phê duyệt theo MiCA vào tháng 10. Sự tham gia của mạng lưới ngân hàng hợp tác xã cho thấy dịch vụ crypto đang len lỏi vào hạ tầng tài chính địa phương, chứ không còn là sân chơi riêng của các định chế lớn.

Cơ chế thông báo: cánh cửa rộng hơn cho ngân hàng

Điều đáng bàn là ngân hàng không phải trải qua quy trình cấp phép CASP đầy đủ như các công ty crypto. Theo Điều 60 của MiCA, một tổ chức tín dụng chỉ cần gửi thông tin cần thiết đến cơ quan quản lý tại quốc gia thành viên trước khi cung cấp dịch vụ lần đầu ít nhất 40 ngày làm việc. Cơ chế thông báo này cho phép ngân hàng mở rộng sang crypto với ít rào cản hành chính hơn, trong khi vẫn đảm bảo yêu cầu giám sát.

Sự khác biệt về lộ trình gia nhập tạo ra lợi thế đáng kể cho ngân hàng: họ tận dụng được hạ tầng tuân thủ sẵn có, quan hệ khách hàng lâu năm và nguồn vốn ổn định. Đổi lại, các CASP thuần crypto phải cạnh tranh trong một sân chơi mà đối thủ vừa có tiềm lực tài chính vừa có lợi thế pháp lý. Khi ngân hàng cung cấp dịch vụ lưu ký, môi giới và cả stablecoin, dòng vốn tổ chức có thể chảy vào crypto qua các kênh được quản lý chặt chẽ hơn, nhưng cũng tập trung hơn vào tay các định chế truyền thống.

Ranh giới DeFi – TradFi đang dịch chuyển

Sự trỗi dậy của ngân hàng trong MiCA phản ánh một xu hướng lớn hơn: hạ tầng crypto đang được tích hợp vào hệ thống tài chính truyền thống. Khi các ngân hàng Đức cung cấp dịch vụ lưu ký và giao dịch, họ mang theo tiêu chuẩn tuân thủ, quy trình KYC/AML và cấu trúc quản trị vốn có. Điều này có thể thu hẹp khoảng cách giữa DeFi và TradFi, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về việc liệu các giao thức phi tập trung có bị ép vào khuôn khổ pháp lý tương tự hay không.

Trong ngắn hạn, dòng vốn tổ chức vào crypto có thể tăng lên nhờ sự tham gia của ngân hàng, đặc biệt khi các sản phẩm ETF giao ngay và dịch vụ lưu ký được cung cấp bởi những cái tên quen thuộc. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào hạ tầng ngân hàng cũng làm tăng rủi ro tập trung: nếu một vài ngân hàng lớn nắm giữ phần lớn tài sản số, thị trường có thể trở nên nhạy cảm hơn với các sự kiện trong hệ thống tài chính truyền thống. Mối tương quan giữa bitcoin và thanh khoản toàn cầu, lợi suất thực, hay chỉ số DXY có thể trở nên chặt chẽ hơn khi crypto được giao dịch qua các kênh ngân hàng.

Bối cảnh vĩ mô hiện tại cũng đáng lưu ý: chỉ số DXY đang ở mức 100.352, vàng giao dịch quanh 4360.9 USD, trong khi lợi suất thực và kỳ vọng lạm phát vẫn là biến số quan trọng. Các ngân hàng châu Âu đẩy mạnh crypto trong môi trường này có thể xem đây là cách đa dạng hóa danh mục và phục vụ nhu cầu khách hàng, nhưng cũng là bước đi chiến lược để giữ chân khách hàng trước sự cạnh tranh từ các nền tảng số.

Điều gì đáng theo dõi phía trước

Trong những tuần tới, thị trường nên chú ý đến tiến độ phê duyệt của Deutsche Bank theo MiCA, dự kiến trong tháng 10, cũng như động thái của các ngân hàng Đức khác. Bên cạnh đó, các cuộc thảo luận về khung pháp lý cho DeFi tại châu Âu và Mỹ có thể định hình lại cách các giao thức phi tập trung tương tác với ngân hàng. Dữ liệu về dòng vốn vào quỹ ETF giao ngay và hành vi ví lớn trên chuỗi sẽ cho thấy liệu sự tham gia của ngân hàng có thực sự kéo dòng tiền tổ chức vào thị trường hay chỉ là sự dịch chuyển trong cấu trúc sở hữu. Cuối cùng, diễn biến của lợi suất thực và thanh khoản toàn cầu vẫn là yếu tố nền tảng chi phối khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư.