Dự luật dự trữ bitcoin Mỹ bị gọt bỏ nguồn vốn Fed: ranh giới nào đang được vẽ lại?

Một cuộc bỏ phiếu thuần đảng phái, và một văn bản bị thu hẹp

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ đã trình dự luật American Reserve Modernization Act (H.R. 8957) ra toàn viện với tỷ lệ 28-21. Toàn bộ 28 phiếu thuận đến từ đảng Cộng hòa, toàn bộ 21 phiếu chống đến từ đảng Dân chủ; tu chính án của bà Maxine Waters cũng thất bại đúng theo đường ranh 21-28 đó.

Điểm đáng chú ý không nằm ở kết quả — ai cũng đoán được — mà ở nội dung bản được trình. Một văn bản thay thế do ông Bryan Steil đệ trình đã được thông qua bằng biểu quyết bằng lời, và nó cắt phăng những ý tưởng tài trợ tham vọng nhất.

Bản gốc của ông Nick Begich từ tháng 5 từng định hướng nghiên cứu việc mua bitcoin bằng "các khoản chuyển giao thặng dư tùy ý từ các Ngân hàng Dự trữ Liên bang hoặc đánh giá lại chứng chỉ vàng do các Ngân hàng Dự trữ Liên bang nắm giữ", cùng doanh thu thuế quan và quà tặng. Bản Steil xóa sạch tất cả, chỉ còn hoán đổi tài sản, tài sản tịch thu và các chương trình hợp tác với tiểu bang. Ngay cả tên dài của dự luật — vốn hứa hẹn "bù đắp chi phí bằng các nguồn lực nhất định của Hệ thống Dự trữ Liên bang" — cũng bị viết lại để bỏ cụm từ đó.

Cơ chế đằng sau việc gọt bỏ nguồn vốn Fed

Đây không phải chi tiết kỹ thuật vụn vặt. Việc dùng thặng dư Fed hay đánh giá lại chứng chỉ vàng để mua bitcoin về bản chất là biến dự trữ bitcoin thành một kênh của chính sách tiền tệ — một tài sản được tài trợ bằng bảng cân đối của ngân hàng trung ương. Với một Quốc hội mà phe đối lập đã đồng loạt phản đối, giữ nguyên điều khoản đó gần như đảm bảo dự luật chết trước khi ra tới sàn.

Việc cắt bỏ nó có logic riêng: dự trữ chiến lược chỉ tồn tại được nếu nó không đụng vào quyền in tiền. Đổi lại, dự luật vẫn không cho phép mua thêm. Kho bạc và Bộ Thương mại được yêu cầu nghiên cứu trong 180 ngày liệu có thể mua thêm mà không tốn tiền thuế dân; và phần đó ghi rõ không cho phép "bất kỳ khoản vay hoặc tài trợ nào khác, bao gồm cầm cố, ràng buộc hoặc sử dụng bất kỳ tài sản kỹ thuật số hay tài sản nào khác của Hoa Kỳ làm tài sản thế chấp".

Nói cách khác, dự luật đang cố định nghĩa dự trữ bitcoin như một kho tài sản bị phong tỏa, không phải một công cụ can thiệp. Bitcoin đã nằm trong kho sẽ không thể bị "bán, hoán đổi, đấu giá, cầm cố hoặc định đoạt vì bất kỳ mục đích nào" trong 20 năm.

Minh bạch bị nới, phạm vi bị mở

Hai thay đổi khác đáng để ý vì chúng đi ngược chiều nhau.

Thứ nhất, báo cáo bằng chứng dự trữ (proof-of-reserve) giảm từ hàng quý xuống hàng năm, và yêu cầu công khai chúng trên trang web của Kho bạc biến mất. Tài sản từ fork và airdrop chỉ cần giữ một năm thay vì năm năm. Tiền thu từ bán tài sản trong kho — vốn được dành để mua thêm bitcoin hoặc giảm nợ — nay phải trang trải chi phí quản lý trước. Đây là sự thỏa hiệp theo hướng giảm ma sát vận hành, nhưng cũng là giảm khả năng giám sát công khai.

Thứ hai, định nghĩa "bitcoin đủ điều kiện" được mở rộng: không còn giới hạn ở coin tịch thu được, mà bao trùm mọi bitcoin chính phủ liên bang đang nắm giữ. Đây là thay đổi có ý nghĩa thực tế, vì nó gom các khoản nắm giữ rải rác ở nhiều cơ quan vào một định nghĩa pháp lý thống nhất.

Dự luật cho Kho bạc 180 ngày để dựng Strategic Bitcoin Reserve và một Digital Asset Stockpile riêng, đồng thời yêu cầu mọi cơ quan liên bang báo cáo tài sản nắm giữ trong 60 ngày. Chủ tịch ủy ban French Hill gọi đây là biện pháp đưa tài sản kỹ thuật số nằm rải rác về dưới quyền giám sát của Kho bạc.

Điều gì còn treo lơ lửng

Dự luật vẫn phải qua toàn bộ Hạ viện, và chưa có văn bản đồng hành nào qua được Thượng viện. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã tách ra khẳng định cơ quan này không mua thêm bitcoin. Tổng thống Trump lập dự trữ bằng sắc lệnh hành pháp từ tháng 3/2025 — nghĩa là phần khung đã tồn tại, còn phần luật hóa thì vẫn đang bị kéo về phía thận trọng.

Với người giao dịch, cấu trúc cần theo dõi không phải là tin "dự luật được thông qua" — nó chưa được thông qua. Mà là việc nguồn vốn Fed bị loại khỏi văn bản. Điều đó cho thấy giới lập pháp Mỹ đang chấp nhận một dự trữ bitcoin miễn là nó không trở thành công cụ tiền tệ. Nếu định nghĩa đó giữ nguyên, kênh tác động của dự trữ lên cung tiền và lên giá bitcoin sẽ hẹp hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu.

Cần theo dõi các mốc sau: diễn biến tại Thượng viện, nội dung nghiên cứu 180 ngày của Kho bạc và Bộ Thương mại, và liệu yêu cầu báo cáo dự trữ có bị đẩy tiếp xuống nữa trong các văn bản sau. Về phía vĩ mô, chỉ số DXY đang ở 100.28, vàng ở 4346.16 USD/oz — cả hai đều là biến số mà dòng vốn vào tài sản khan hiếm vẫn đang bám theo, đồng thời bài phát biểu của Chủ tịch ECB Lagarde và các phát biểu của Fed trong tuần này có thể làm thay đổi mặt bằng lợi suất thực, yếu tố vẫn là trục chính chi phối khẩu vị rủi ro của dòng tiền kỹ thuật số.