Philly Fed phi sản xuất lao dốc, nhưng giá đầu vào tăng vọt: phân kỳ giữa nhu cầu yếu và lạm phát dai dẳng

Chỉ số hoạt động lao dốc nhưng bức tranh bên trong không hề ảm đạm

Khảo sát lĩnh vực phi sản xuất của Cục Dự trữ Liên bang Philadelphia (Philly Fed) vừa công bố cho thấy chỉ số hoạt động chung giảm xuống -22,0 điểm trong tháng 9, từ mức -10,6 điểm của tháng trước, đánh dấu mức thấp nhất kể từ tháng 6. Đây là mức suy giảm đáng chú ý đối với một chỉ số vốn được xem là thước đo sức khỏe của khu vực dịch vụ tại vùng Đông Bắc Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số tiêu đề thì sẽ bỏ lỡ phần lớn câu chuyện. Chỉ số đơn hàng mới tuy vẫn ở vùng âm nhưng đã cải thiện từ -10,1 lên -2,2 điểm, cho thấy đà suy giảm nhu cầu đang chậm lại. Doanh số/doanh thu vẫn dương ở mức 6,8 điểm dù giảm nhẹ so với 7,9 điểm trước đó. Đáng chú ý hơn, chỉ số việc làm toàn thời gian bật tăng 17 điểm lên 19,0, mức cao nhất kể từ tháng 6/2022, với 27% doanh nghiệp cho biết đang tuyển thêm người so với chỉ 14% trong tháng 8.

Sự tương phản này rất đáng lưu tâm. Một mặt, chỉ số hoạt động tổng thể yếu đi, phản ánh nhu cầu đang chững lại. Mặt khác, các doanh nghiệp vẫn đang mở rộng lực lượng lao động toàn thời gian và đẩy mạnh đầu tư. Chỉ số kế hoạch chi tiêu vốn cho thiết bị và phần mềm gần như tăng gấp bốn lần, từ 8,8 lên 33,0 điểm, trong khi chi tiêu cho nhà xưởng vật chất cũng tăng lên 22,9 điểm. Những doanh nghiệp vừa tuyển người vừa mua sắm máy móc rõ ràng không hành xử như thể đang chuẩn bị cho một cuộc suy thoái.

Lạm phát đầu vào và đầu ra đồng loạt nóng lên

Điểm gây lo ngại nhất trong báo cáo lần này nằm ở nhóm chỉ số giá. Giá đầu vào (prices paid) tăng vọt từ 29,2 lên 37,8 điểm, trong khi giá bán (prices received) nhảy từ 10,3 lên 20,0 điểm, mức cao nhất kể từ tháng 6. Chi phí lương và phúc lợi cũng tăng nhẹ từ 39,2 lên 40,7 điểm.

Đây là tín hiệu cho thấy áp lực lạm phát ở cấp độ doanh nghiệp không hề hạ nhiệt, bất chấp nhu cầu đang có dấu hiệu yếu đi. Khi cả chi phí đầu vào lẫn giá bán đều tăng, khả năng doanh nghiệp chuyển phần chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng là rất cao. Điều này đi ngược lại kỳ vọng của thị trường về một xu hướng giảm phát bền vững, và có thể khiến Fed phải cân nhắc lại lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ.

Bối cảnh này càng trở nên phức tạp khi giá năng lượng được xem là một yếu tố hạn chế. Có 63% doanh nghiệp được khảo sát cho biết thị trường năng lượng đang gây khó khăn cho hoạt động của họ, giảm so với 83% trong quý trước, nhưng 57% lại dự báo áp lực này sẽ còn tồi tệ hơn trong ba tháng tới. Nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang, chi phí đầu vào sẽ còn chịu thêm áp lực, củng cố thêm lo ngại về lạm phát dai dẳng.

Bất định vẫn là mối lo hàng đầu

Trong phần câu hỏi đặc biệt, 55% doanh nghiệp kỳ vọng doanh thu quý 3 sẽ tăng so với quý 2, trong khi 24% dự báo giảm. Đây là một quý tương đối tích cực nếu nhìn trên tổng thể. Tuy nhiên, sự bất định vẫn là mối quan tâm lớn nhất khi 79% doanh nghiệp coi đây là một yếu tố hạn chế ít nhất ở mức nhẹ, và 29% đánh giá là hạn chế đáng kể.

Sự bất định này có thể đến từ nhiều nguồn: chính sách thương mại, môi trường lãi suất, và triển vọng tăng trưởng toàn cầu. Khi doanh nghiệp vừa lo ngại về bất định vừa tăng cường đầu tư, điều đó cho thấy họ đang chuẩn bị cho cả hai kịch bản: mở rộng nếu điều kiện thuận lợi, nhưng vẫn giữ sự thận trọng nhất định.

Hàm ý cho chính sách tiền tệ và các đồng tiền chính

Dữ liệu Philly Fed lần này đặt Fed vào thế khó. Nhu cầu yếu đi thường là lý do để nới lỏng chính sách, nhưng lạm phát đầu vào và đầu ra tăng vọt lại là lý do để giữ chính sách thắt chặt thêm một thời gian. Trong bối cảnh đó, khả năng Fed cắt giảm lãi suất một cách quyết đoán trở nên thấp hơn, đặc biệt nếu các dữ liệu lạm phát tiếp theo tiếp tục cho thấy sự dai dẳng.

Trên thị trường tiền tệ, chỉ số DXY đang giao dịch quanh 100,596, tăng 0,17%, phản ánh phần nào kỳ vọng rằng Fed sẽ chưa vội nới lỏng. EUR/USD giảm 0,20% xuống 1,14405, chịu áp lực từ cả đồng USD mạnh lên lẫn những lo ngại về kinh tế khu vực đồng euro. USD/JPY nhích nhẹ lên 157,385, tăng 0,05%, trong bối cảnh chênh lệch lãi suất giữa hai nước vẫn còn rộng.

Vàng, vốn nhạy cảm với kỳ vọng lãi suất thực, đang ở mức 4.334,0 USD/oz, giảm 0,20%. Nếu áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng và Fed tỏ ra cứng rắn hơn, vàng có thể còn chịu thêm áp lực trong ngắn hạn, dù vai trò phòng ngừa rủi ro dài hạn vẫn được duy trì.

Điều cần theo dõi

Giới giao dịch nên chú ý đến các sự kiện tiếp theo trong ngày, bao gồm chỉ số niềm tin tiêu dùng sơ bộ của khu vực đồng euro (dự báo -16, kỳ trước -15,5), cán cân thương mại eurozone (dự báo thâm hụt 8,1 tỷ euro), và đặc biệt là phát biểu của Thống đốc Fed Williams vào lúc 21:05 giờ Việt Nam. Bất kỳ tín hiệu nào từ Fed về lộ trình lãi suất đều có thể tác động mạnh đến DXY và các cặp tiền chính.

Về phía dữ liệu, báo cáo việc làm ADP hàng tuần cũng sẽ được công bố, cung cấp thêm manh mối về sức khỏe thị trường lao động Mỹ. Nếu thị trường lao động tiếp tục cho thấy sự vững vàng, kịch bản Fed giữ lãi suất cao lâu hơn sẽ càng được củng cố, hỗ trợ đồng USD. Ngược lại, nếu có dấu hiệu suy yếu rõ rệt, áp lực lên Fed sẽ tăng lên và đồng USD có thể điều chỉnh giảm.