Dòng vốn rút khỏi quỹ cổ phiếu toàn cầu mạnh nhất 9 tháng: rời bỏ rủi ro hay tái phân bổ khu vực?

Quy mô dòng tiền rút ra và điều gì đứng sau

Tuần kết thúc ngày 16/9 chứng kiến các quỹ cổ phiếu toàn cầu bị rút ròng 23,21 tỷ USD, mức lớn nhất kể từ tuần kết thúc ngày 17/12/2025. Đây không phải một đợt bán tháo hoảng loạn lan rộng, mà là phản ứng có điều kiện: giá dầu thô leo lên mức cao nhất bốn tháng trong tuần, kéo lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đi lên, và Fed nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào thứ Tư, đồng thời để ngỏ khả năng tăng tiếp nhằm kiềm chế lạm phát gắn với chi phí năng lượng leo thang từ cuộc chiến ở Iran.

Cơ chế truyền dẫn ở đây khá rõ: dầu tăng → kỳ vọng lạm phát tăng → lợi suất trái phiếu tăng → chi phí vốn tăng → định giá các tài sản tăng trưởng bị nén lại. Chính nhóm quỹ thiên về tăng trưởng là bên chịu áp lực bán chính trong tuần.

Mỹ bị rút mạnh, châu Á hút ròng: luân chuyển chứ không phải tháo chạy

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở phân bổ địa lý. Các quỹ cổ phiếu Mỹ bị rút ròng 31,44 tỷ USD, tuần thứ tư liên tiếp, trong khi quỹ châu Âu chỉ bị rút 295 triệu USD và quỹ châu Á hút ròng 6,26 tỷ USD. Nếu nhà đầu tư thực sự rời bỏ toàn bộ rủi ro cổ phiếu, con số châu Á đã không dương.

Bức tranh này gợi ý một cuộc tái phân bổ theo khu vực hơn là một làn sóng phòng thủ diện rộng. Mỹ hội tụ đủ ba yếu tố bất lợi cùng lúc: lãi suất chính sách đang tăng, lợi suất trái phiếu hấp dẫn hơn, và định giá cổ phiếu vốn đã cao. Trong khi đó, châu Á ít chịu tác động trực tiếp từ mặt bằng lãi suất Mỹ hơn và có thể đang được nhìn nhận như một điểm trú ẩn luân chuyển trong danh mục cổ phiếu.

Tuy nhiên, không nên đọc quá lạc quan về châu Á: quỹ cổ phiếu thị trường mới nổi lại bị rút ròng tuần thứ hai liên tiếp với 1,61 tỷ USD, và quỹ trái phiếu thị trường mới nổi cũng đảo chiều rút 167 triệu USD sau sáu tuần hút ròng. Dòng tiền vào châu Á tập trung ở các thị trường phát triển khu vực, không phải toàn bộ khối mới nổi.

Dấu vết phòng thủ trong dòng tiền trái phiếu và hàng hóa

Cấu trúc dòng tiền trong nhóm trái phiếu cho thấy nhà đầu tư không rời thị trường mà đang hạ rủi ro tín dụng. Quỹ trái phiếu toàn cầu chỉ hút ròng 855 triệu USD, mức nhỏ nhất kể từ ngày 1/4. Bên trong đó, quỹ trái phiếu lợi suất cao bị rút 3,85 tỷ USD và quỹ trái phiếu định giá bằng euro bị rút 1,1 tỷ USD, trong khi quỹ trái phiếu chính phủ hút ròng 2,96 tỷ USD và quỹ trái phiếu ngắn hạn hút 1,96 tỷ USD.

Đây là dấu hiệu kinh điển của việc dịch chuyển lên chất lượng: bán tín dụng rủi ro, mua chính phủ và kỳ hạn ngắn để hưởng lợi từ lãi suất cao hơn mà ít chịu rủi ro kéo dài. Việc quỹ thị trường tiền tệ bị rút 77,42 tỷ USD, chấm dứt hai tuần mua ròng, cho thấy tiền không nằm im mà đang được tái triển khai.

Ở nhóm hàng hóa, quỹ vàng và kim loại quý hút ròng 1,17 tỷ USD, tuần thứ chín trong mười tuần gần nhất. Diễn biến này khớp với giá vàng giao ngay quanh 4.380,77 USD, tăng 0,91%. Quỹ năng lượng lại bị rút 148 triệu USD sau tuần hút ròng 211 triệu USD trước đó — dù dầu tăng giá, nhà đầu tư không mua đuổi bằng quỹ năng lượng, có thể vì lo ngại đỉnh giá gắn với rủi ro địa chính trị.

Hàm ý cho chính sách tiền tệ và các đồng tiền chính

Việc Fed tăng lãi suất và để ngỏ khả năng tăng tiếp là tín hiệu cứng rắn, nhưng phản ứng tiền tệ hiện tại khá dè dặt. Chỉ số DXY ở 100,215, gần như đi ngang (-0,02%), trong khi EUR/USD nhích lên 1,14856 (+0,09%) và USD/JPY tăng 0,58% lên 156,854. Điều này cho thấy thị trường đã phần nào định giá trước động thái của Fed, và đồng yên đang chịu áp lực từ chênh lệch lãi suất hơn là từ câu chuyện lạm phát toàn cầu.

Với các ngân hàng trung ương khác, áp lực phân hóa đang tăng. ECB có thể bị đặt vào thế khó khi lạm phát năng lượng quay lại châu Âu trong khi tăng trưởng yếu; chỉ số niềm tin tiêu dùng khu vực đồng euro dự báo -34, không cải thiện so với kỳ trước. Trung Quốc dự kiến giữ nguyên lãi suất cho vay cơ bản 1 năm ở 3% và 5 năm ở 3,5%, cho thấy Bắc Kinh vẫn ưu tiên ổn định hơn là nới lỏng mạnh.

Điều cần theo dõi

Ba biến số quyết định liệu đây là đợt luân chuyển lành mạnh hay khởi đầu của một chu kỳ rút vốn dài hơn. Thứ nhất là giá dầu: nếu tiếp tục leo thang vì rủi ro Iran, kỳ vọng lạm phát sẽ ăn sâu và Fed khó dừng tăng lãi suất. Thứ hai là lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ — nếu vượt các mốc cao gần đây, dòng tiền rời cổ phiếu Mỹ còn kéo dài. Thứ ba là dòng vốn vào châu Á: nếu con số 6,26 tỷ USD tuần này chỉ là hiện tượng nhất thời, luận điểm "luân chuyển khu vực" sẽ yếu đi đáng kể.

Nhà giao dịch cũng nên theo dõi phát biểu của Fed Goolsbee và chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago (dự báo 0,2 so với -0,08 kỳ trước) trong phiên 21/9, cùng quyết định lãi suất của Trung Quốc cùng ngày, để đánh giá liệu mặt bằng lãi suất toàn cầu đang tiến gần đỉnh hay còn dư địa tăng.