Giá vàng neo trên 4.400 USD/ounce trong khi hàng loạt cửa hàng trang sức Trung Quốc đóng cửa và doanh số trang sức giảm một phần ba trong nửa đầu năm. Dòng tiền đang chảy từ vàng nữ trang sang vàng thỏi và tiền xu, phản ánh cầu vàng vật chất chuyển từ yếu tố văn hóa sang động cơ đầu tư.

XAU/USD giao dịch quanh 4.424 USD/ounce, tăng 23,55 USD tương đương 0,54% so với phiên trước. Điều đáng chú ý không nằm ở mức tăng, mà ở chỗ giá vàng đang duy trì được vùng cao trong bối cảnh chỉ số DXY chỉ nhích nhẹ về 98,734 (-0,05%) và EUR/USD gần như đi ngang ở 1,16397. Khi đồng bạc xanh không tạo được áp lực rõ rệt, phần lớn biến động của vàng đến từ câu chuyện lợi suất thực và kỳ vọng chính sách Fed hơn là từ tỷ giá.
Ở góc độ vật chất, một tín hiệu quan trọng đang hình thành tại Trung Quốc — thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới. Doanh số trang sức vàng tại đây giảm khoảng một phần ba trong nửa đầu năm, kéo theo làn sóng đóng cửa cửa hàng trên khắp cả nước.
Quy mô của đợt thu hẹp này rất đáng lưu ý. Chow Tai Seng ghi nhận giảm ròng 473 cửa hàng trên toàn quốc. Lao Feng Xiang đóng 342 điểm bán tại các thành phố hạng ba và hạng tư. China Gold cắt 323 địa điểm trong nửa đầu năm. Riêng Chow Tai Fook trong quý hai mất ròng 258 cửa hàng tại Trung Quốc đại lục, chủ yếu do các đối tác nhượng quyền rút lui.
Tại huyện Biyang, tỉnh Hà Nam, bức tranh còn rõ hơn. Một giáo viên mẫu giáo 25 tuổi tên Yu Qian cho biết từng có hơn 20 cửa hàng vàng hoạt động trên phố thương mại chính, nay ước tính hơn hai phần ba đã đóng cửa. Đây không phải hiện tượng cục bộ mà là hệ quả của một mô hình kinh doanh bị kẹp giữa hai lực: giá vàng cao khiến người mua giảm khối lượng, trong khi chủ cửa hàng vẫn phải gánh tồn kho, mặt bằng và chi phí vận hành.
Fred You, quản lý phát triển kinh doanh tại Quảng Đông của một thương hiệu trang sức hướng tới thị trường cấp thấp, mô tả áp lực này là rất nặng. Doanh thu tính theo trọng lượng giảm, nhưng chi phí cố định không giảm theo — biên lợi nhuận bị bào mòn từ cả hai phía.
Điểm mấu chốt nằm ở chỗ dòng cầu không biến mất, mà dịch chuyển. Người tiêu dùng Trung Quốc chuyển từ trang sức sang vàng thỏi và tiền xu — sản phẩm có phí gia công thấp hơn nhiều và bám sát giá giao ngay hơn. Với giá vàng ở vùng cao, khoản chênh lệch giữa giá trị kim loại và giá bán lẻ trang sức trở nên quá lớn để biện minh cho việc mua làm quà tặng hay tích trữ theo tập quán.
Sự suy giảm của thị trường hôn nhân — yếu tố văn hóa truyền thống thúc đẩy mua vàng nữ trang — càng đẩy nhanh quá trình này. Khi cầu trang sức mất đi trụ đỡ văn hóa, phần còn lại là động cơ đầu tư thuần túy, và động cơ đó tìm đến vàng thỏi, tiền xu, hoặc các sản phẩm tài chính gắn với vàng.
Về mặt cơ chế, đây là dạng chuyển dịch làm thay đổi thành phần cầu vật chất chứ không làm biến mất cầu. Tổng khối lượng vàng chảy vào Trung Quốc có thể không giảm tương ứng với mức sụt của doanh số trang sức, nhưng cấu trúc sản phẩm và kênh phân phối thay đổi rõ rệt. Điều này quan trọng với người giao dịch vì cầu vàng thỏi nhạy cảm hơn với lợi suất thực và kỳ vọng lãi suất Fed, trong khi cầu trang sức gắn với chu kỳ hôn nhân và thu nhập khả dụng — hai yếu tố ít liên quan đến chính sách tiền tệ.
Trong ngắn hạn, hướng đi của vàng vẫn phụ thuộc vào lợi suất thực và kỳ vọng Fed. Bộ dữ liệu công bố hôm nay gồm PPI tháng với dự báo tăng 0,4% so với mức 0% kỳ trước, PPI lõi dự báo 0,3% so với 0,2%, và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu dự báo 205.000 so với 206.000. Nếu PPI vượt dự báo, áp lực lên lợi suất thực có thể tăng và tạo lực cản cho vàng; ngược lại, dữ liệu yếu hơn sẽ củng cố kỳ vọng nới lỏng.
Bên cạnh đó, lực mua của ngân hàng trung ương và dòng vốn ETF vẫn là hai trụ đỡ quan trọng. Khi cầu trang sức suy yếu nhưng cầu vàng thỏi tăng, khả năng hấp thụ nguồn cung từ các kênh đầu tư tổ chức trở nên then chốt trong việc xác định liệu giá có giữ được vùng trên 4.400 USD hay không. Nhu cầu trú ẩn cũng đóng vai trò khi thị trường định giá lại rủi ro tăng trưởng toàn cầu.
Người giao dịch nên tập trung vào ba biến số: phản ứng của lợi suất thực Mỹ sau dữ liệu PPI, diễn biến DXY quanh vùng 98,7, và các báo cáo về dòng vốn ETF vàng cũng như hoạt động mua vào của ngân hàng trung ương. Về phía Trung Quốc, cần theo dõi liệu doanh số vàng thỏi và tiền xu có bù đắp được phần sụt của trang sức hay không — đây là chỉ báo sớm cho thấy cầu vật chất đang tái cấu trúc chứ không co lại.
Tổng hợp và phân tích từ South China Morning Post.
Thông tin trên trang không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch ngoại hối và vàng có rủi ro mất vốn.