Ba thống đốc cùng khẳng định: cú sốc nguồn cung không phải việc của chính sách tiền tệ, nhưng hiệu ứng vòng hai thì có

Ba thống đốc, một khung lập luận chung

Điểm đáng chú ý trong phiên châu Á hôm nay không nằm ở dữ liệu — Nhật Bản nghỉ lễ cả thứ Hai, thứ Ba và thứ Tư, khiến thanh khoản khu vực mỏng đi rõ rệt — mà nằm ở việc ba quan chức ngân hàng trung ương ở ba châu lục khác nhau đưa ra cùng một khung lập luận.

Thống đốc RBA Michele Bullock nói thẳng: sốc nguồn cung rất khó để chính sách tiền tệ xử lý, nhưng chính sách buộc phải xử lý hiệu ứng vòng hai mà cú sốc đó tạo ra lên lạm phát. Trợ lý Thống đốc RBA Sarah Hunter, trong bản ghi podcast ngày 7/9 vừa được công bố, nói cụ thể hơn: luận cứ cho một lần tăng lãi suất nữa đang được xây dựng, dựa trên chi phí dầu từ Trung Đông và nhu cầu nội địa đang chạy trước nguồn cung. Thống đốc RBNZ Anna Breman thì cho biết nếu giá dầu cao duy trì, lạm phát ngắn hạn sẽ cao hơn giả định trong Tuyên bố tháng 9, và rủi ro đối với triển vọng vẫn đáng kể trước quyết định tháng 10.

Ở phía Mỹ, Chủ tịch Fed Boston Susan Collins nói với AP rằng việc xung đột Trung Đông tái bùng phát trong tháng 8 là lý do then chốt khiến bà ủng hộ mức tăng 25 điểm cơ bản tuần trước, đưa lãi suất lên khoảng 3,9%. Bà chưa thấy tiến triển lạm phát như kỳ vọng, đã phác thảo một lần tăng nữa trong năm nay và dự kiến lãi suất đi ngang trong 2027. Đáng lưu ý: Collins nói doanh nghiệp trong địa hạt của bà vẫn lo chi phí cao và nhiều đơn vị dự định chuyển chi phí đó sang khách hàng.

Điểm khác biệt nằm ở ECB, không phải ở Fed hay RBA

Ba tiếng nói trên đều dịch chuyển theo cùng một hướng: thừa nhận giới hạn của chính sách trước cú sốc nguồn cung, nhưng mở rộng trách nhiệm sang phần lạm phát do cú sốc lan truyền. Đây là sự thay đổi khung đáng kể so với giai đoạn trước, khi các ngân hàng trung ương thường viện dẫn "nhìn xuyên qua" cú sốc nguồn cung tạm thời để giữ nguyên lãi suất.

ECB lại đứng ở vị trí khác. Thành viên Ban điều hành Philip Lane nói với một tờ báo Thụy Sĩ, được Reuters dẫn lại, rằng kinh tế châu Âu nên tiếp tục tăng trưởng ổn định nhưng vừa phải, miễn là cú sốc năng lượng hiện tại không mạnh lên. Ông thừa nhận làn sóng tăng giá năng lượng thứ hai sẽ đẩy lạm phát lên cao hơn trước khi hạ về mục tiêu — nhưng từ giữa năm 2027 trở đi.

Sự khác biệt này có ý nghĩa với giao dịch: RBA và RBNZ đang đặt cược vào việc phải hành động trước khi hiệu ứng vòng hai kịp hình thành, còn ECB vẫn cho phép mình chờ đợi với mốc thời gian rõ ràng. Khoảng cách đó giải thích phần lớn diễn biến tiền tệ trong phiên.

Thị trường đọc gì và có thể đọc sai gì

NZD là đồng tiền nổi bật nhất sau phát biểu của Breman, trong khi AUD tìm được lực đỡ từ bình luận của Bullock. USD mất một chút vị thế. Chỉ số DXY hiện ở 100.345, giảm 0,08%; EUR/USD ở 1,1476, tăng 0,11%; USD/JPY ở 157,496, tăng 0,12%. Vàng dao động hẹp trong khoảng 4.340–4.370 USD và hiện ở 4.338,83 USD, giảm 0,09%. Dầu ghi nhận phiên tăng đầu tiên sau bốn phiên giảm, nhưng không có chất xúc tác mới nào được xác định — đây là điểm cần lưu ý, vì đà tăng không có nguyên nhân rõ ràng thường khó duy trì.

Điều thị trường có thể đang đọc sai là mức độ đồng thuận. Việc NZD và AUD cùng được mua không có nghĩa RBA và RBNZ sẽ hành động giống nhau. RBNZ có quyết định tháng 10 và Breman đã nói rõ sẽ đánh giá dữ liệu cùng diễn biến toàn cầu trước đó — tức là còn dư địa để không hành động. RBA thì chưa có cuộc họp nào gần như vậy, và phát biểu của Hunter vốn được ghi từ ngày 7/9, trước một loạt dữ liệu chưa công bố.

Một điểm nữa: Bullock nói tỷ lệ thất nghiệp ở mức 4,5%–5% có khả năng làm giảm áp lực lạm phát, và lãi suất trung tính đang tăng trên toàn cầu. Đây là hai nhận định có thể kéo theo hướng ngược nhau — thị trường tập trung vào vế diều hâu và bỏ qua vế ôn hòa.

Dữ liệu châu Âu hôm nay đáng chú ý hơn vẻ ngoài

Trong ngày còn có chỉ số niềm tin tiêu dùng khu vực đồng euro (sơ bộ, dự báo -16,5 so với -15,5 kỳ trước) và cán cân thương mại (dự báo thâm hụt 8,1 tỷ EUR so với 7,69 tỷ EUR kỳ trước). Với Lane đặt điều kiện "miễn là cú sốc năng lượng không mạnh lên", một cán cân thương mại xấu đi cùng niềm tin tiêu dùng giảm sẽ là tổ hợp củng cố lập luận chờ đợi của ECB — và có thể làm suy yếu EUR dù USD đang mềm. Đơn hàng xu hướng công nghiệp CBI của Anh (dự báo -34 so với -25) cũng đáng theo dõi cho bức tranh nhu cầu toàn cầu.

Điều cần theo dõi

Mốc thời gian quan trọng nhất là quyết định tháng 10 của RBNZ, vì đó là cuộc họp đầu tiên trong số các ngân hàng trung ương đã lên tiếng, và Breman đã tự đặt điều kiện dữ liệu cho nó. Với Fed, câu hỏi là liệu có thêm tiếng nói nào xác nhận kịch bản tăng lãi suất lần hai trong năm nay như Collins phác thảo, hay bà chỉ đang ở cánh diều hâu của ủy ban. Với ECB, mốc giữa 2027 mà Lane đưa ra là một neo thời gian khá xa — nếu dữ liệu lạm phát châu Âu không đi theo đường đó, khung chờ đợi của ECB sẽ chịu áp lực điều chỉnh.

Cuối cùng, cần theo dõi giá dầu: các lập luận diều hâu hôm nay đều dựa trên giả định giá dầu cao duy trì, nhưng phiên tăng hôm nay không có chất xúc tác rõ ràng. Nếu đà tăng này đảo chiều, phần lớn luận cứ vừa được đưa ra sẽ mất đi nền tảng.