Quảng cáo
Quảng cáo
Đan Mạch và Greenland xác nhận thỏa thuận 'có tính ràng buộc' với Mỹ về an ninh Greenland, dự kiến ký tại Đại hội đồng LHQ tuần tới, loại trừ căn cứ Nga–Trung nhưng khẳng định không đánh đổi chủ quyền. Điểm mấu chốt nằm ở chữ 'binding' và các 'red line' của Copenhagen, mở đường cho hiện diện quân sự Mỹ lâu dài ở Bắc Cực.
Khác biệt lớn nhất giữa lần này và các phát ngôn trước đó của Tổng thống Donald Trump về Greenland nằm ở chữ "binding" – có tính ràng buộc. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen mô tả một giai đoạn bất định kéo dài sẽ được thay bằng một thỏa thuận ràng buộc, củng cố an ninh ở Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, đồng thời tôn trọng các "red line" của Vương quốc Đan Mạch. Văn bản dự kiến được ký tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York trong tuần tới.
Về phía Mỹ, Trump tuyên bố Washington sẽ ngay lập tức xây dựng hiện diện quân sự quy mô lớn tại Greenland, và từ nay không đối thủ nào của Mỹ được có căn cứ, hiện diện quân sự hay đầu tư nhạy cảm tại đây nếu không có phê duyệt bằng văn bản. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ nói thẳng: thỏa thuận bảo đảm Trung Quốc và Nga không thể có căn cứ, không thể đưa quân, và các cơ chế cần thiết đã được dựng lên để chặn đầu tư vào lĩnh vực nhạy cảm.
Điểm đáng chú ý là cả hai bên đều đang bán thỏa thuận này cho cử tri nhà. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen gọi đây là điều "tốt cho NATO và châu Âu". Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen nói văn bản "công nhận lợi ích của Greenland". Nhưng tại Nuuk, phản ứng trái chiều: một số cư dân lo ngại mức độ chú ý mà hòn đảo đang nhận, số khác lại cho rằng Đan Mạch đã không chăm lo phòng thủ đủ lâu.
Chi tiết then chốt chưa được công bố: quy mô hiện diện quân sự Mỹ, và liệu có phần quyền nào về đối ngoại hay tài nguyên được chuyển cho Washington hay không. Chính khoảng trống thông tin này là nơi thị trường sẽ định giá rủi ro.
Cơ chế truyền dẫn không đi qua kênh thương mại trực tiếp – Greenland không phải trung tâm sản xuất hay tiêu dùng toàn cầu. Nó đi qua ba kênh gián tiếp:
Thứ nhất, tái định giá rủi ro địa chính trị Bắc Cực. Một thỏa thuận ràng buộc làm giảm xác suất xung đột công khai giữa NATO và Nga ở Bắc Đại Tây Dương, nhưng đồng thời thể chế hóa sự hiện diện quân sự Mỹ sát lãnh thổ Nga. Kết quả là bất định ngắn hạn giảm, căng thẳng cấu trúc tăng.
Thứ hai, tuyến vận tải Bắc Cực. Khi Mỹ kiểm soát an ninh Greenland, các tuyến hàng hải phương Bắc – vốn đang mở rộng do băng tan – chịu sự giám sát chiến lược của Washington. Với các nước xuất khẩu năng lượng và hàng hóa qua tuyến này, chi phí bảo hiểm và rủi ro chuyển hướng vận tải là biến số cần theo dõi, dù chưa có con số cụ thể nào được công bố.
Thứ ba, tài nguyên đất hiếm và khoáng sản. Cơ chế chặn đầu tư nhạy cảm đồng nghĩa dòng vốn khai khoáng vào Greenland sẽ phải qua bộ lọc địa chính trị, làm chậm tiến độ các dự án và đẩy giá trị tài nguyên chiến lược lên trong trung hạn.
Bối cảnh thị trường lúc 04:41 ngày 20/09/2026 giờ Việt Nam cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Chỉ số DXY đứng ở 100.215, gần như đi ngang (-0.02%). EUR/USD ở 1.14856 (+0.09%) – tức đồng euro không bị bán tháo dù tin tức đến từ châu Âu. USD/JPY ở 156.854 (+0.58%), phản ánh yếu tố lãi suất và chênh lệch carry nhiều hơn là địa chính trị.
Ngược lại, vàng ở 4380.77 (+0.91%) là tài sản phản ứng mạnh nhất. Mức tăng gần 1% trong khi USD đi ngang cho thấy dòng tiền đang mua bảo hiểm rủi ro địa chính trị, không phải mua trú ẩn đồng USD. Đây là dấu hiệu quan trọng: thị trường đọc sự kiện này như một cú hích rủi ro địa chính trị, chứ không phải như một cú sốc tăng trưởng hay lạm phát.
Mức độ đã được định giá: phần lớn nội dung thỏa thuận đã nằm trong kỳ vọng từ khi Trump trở lại Nhà Trắng tháng 1/2025 và liên tục nhắc Greenland. Cái chưa được định giá là chữ "binding" và thời điểm ký tại LHQ – hai yếu tố biến một tuyên bố chính trị thành một cam kết thể chế. Vàng tăng gần 1% có thể coi là mức định giá ban đầu cho phần chưa biết này.
Trước mắt, thị trường chờ văn bản thực tế được ký tại Đại hội đồng LHQ tuần tới. Ba câu hỏi quyết định hướng định giá tiếp theo: quy mô hiện diện quân sự Mỹ được nêu cụ thể đến đâu; có điều khoản nào về đối ngoại và tài nguyên Greenland bị chuyển giao hay không; và phản ứng chính thức của Nga – vốn đã từng cảnh báo Đan Mạch sau sự cố suýt va chạm ở Biển Baltic.
Về lịch dữ liệu, bài phát biểu của Fed Goolsbee lúc 17:30 ngày 21/09 và chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago lúc 19:30 cùng ngày có thể tạm thời lấn át câu chuyện địa chính trị nếu giọng điệu Fed cứng hơn kỳ vọng. Chỉ số niềm tin tiêu dùng khu vực đồng euro ngày 22/09 với dự báo -34 là phép thử cho thấy châu Âu có bị phân tâm bởi câu chuyện Greenland hay không.
Điểm cần bám sát là tương quan giữa vàng và DXY. Nếu vàng tiếp tục tăng trong khi DXY không bật, đó là tín hiệu thị trường đang định giá một môi trường rủi ro địa chính trị cao hơn một cách bền vững, chứ không chỉ là phản ứng nhất thời với một tiêu đề tin tức.
Tổng hợp và phân tích từ Al Jazeera.
Thông tin trên trang không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch ngoại hối và vàng có rủi ro mất vốn.
