Hong Kong giữ nguyên lãi suất sau khi Fed tăng: giới hạn của chế độ neo tỷ giá và rủi ro bong bóng bất động sản

Sự việc: Fed tăng lãi suất, Hong Kong đứng ngoài

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất chuẩn thêm 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp vừa qua, đưa mức lãi suất lên 4% — mức cao nhất trong chu kỳ thắt chặt hiện tại. Tuy nhiên, HSBC và các ngân hàng lớn tại Hong Kong đã quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản (prime rate). Đây là một quyết định không hề nhỏ, bởi Hong Kong vận hành chế độ neo tỷ giá (Linked Exchange Rate System) với đồng USD, và về mặt lý thuyết, lãi suất HKD phải bám sát lãi suất USD để duy trì biên độ dao động 7,75–7,85 HKD/USD.

Việc giữ nguyên lãi suất cơ bản không có nghĩa là Hong Kong đã thoát khỏi áp lực. Nó chỉ có nghĩa là các ngân hàng thương mại đang chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận, hoặc đang kỳ vọng Fed sớm dừng chu kỳ tăng. Cả hai kịch bản đều không bền vững nếu Fed tiếp tục thắt chặt.

Cơ chế truyền dẫn: từ Fed đến bất động sản Hong Kong

Kênh truyền dẫn ở đây khá rõ ràng. Khi Fed tăng lãi suất, lãi suất liên ngân hàng HKD (HIBOR) chịu áp lực tăng để giữ tỷ giá trong biên độ. Lãi suất cơ bản của các ngân hàng Hong Kong thường được điều chỉnh theo HIBOR, nhưng độ trễ có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng. Việc giữ nguyên lãi suất cơ bản lần này là một sự trì hoãn có tính toán, không phải là miễn nhiễm.

Đối với thị trường bất động sản, lãi suất cơ bản là mức lãi suất tham chiếu cho các khoản vay thế chấp. Khi lãi suất cơ bản không tăng, chi phí vay mua nhà không tăng ngay, giúp duy trì sức cầu. Nhưng nếu Fed tiếp tục tăng và HIBOR buộc phải điều chỉnh, các ngân hàng Hong Kong sẽ không thể giữ nguyên lãi suất cơ bản mãi. Lúc đó, chi phí vay tăng sẽ bào mòn khả năng chi trả của người mua nhà, đặc biệt trong bối cảnh giá bất động sản Hong Kong vốn đã ở mức rất cao so với thu nhập bình quân.

Tác động thị trường: USD mạnh lên, vàng hưởng lợi

Trên thị trường tiền tệ, chỉ số DXY hiện ở mức 100.263, giảm nhẹ 0,08% trong phiên — một phản ứng khá lạnh nhạt, cho thấy thị trường đã định giá phần lớn động thái của Fed từ trước. EUR/USD ở mức 1.147, gần như đi ngang, trong khi USD/JPY ở 155.904, giảm 0,22%. Điều đáng chú ý là vàng tăng mạnh 1,84% lên 4.341,4 USD/oz. Đây là tín hiệu cho thấy dòng tiền đang tìm đến tài sản trú ẩn, một phần vì lo ngại rằng Fed có thể đi quá xa trong chu kỳ thắt chặt, gây áp lực lên các thị trường tài sản rủi ro, bao gồm bất động sản Hong Kong.

Đối với HKD, việc giữ nguyên lãi suất cơ bản trong khi Fed tăng có thể tạo áp lực lên tỷ giá, buộc Cơ quan Tiền tệ Hong Kong (HKMA) phải can thiệp nếu HKD chạm biên yếu 7,85. Tuy nhiên, chưa có dấu hiệu căng thẳng tỷ giá trong dữ liệu hiện tại, một phần vì dòng vốn vào Hong Kong qua kênh đầu tư vẫn ổn định.

Mức độ đã được định giá

Thị trường có vẻ đã định giá khá đầy đủ động thái tăng lãi suất của Fed, thể hiện qua phản ứng nhẹ của DXY và EUR/USD. Tuy nhiên, câu chuyện Hong Kong lại chưa được định giá đầy đủ. Các nhà giao dịch có thể chưa tính đến kịch bản Fed tăng thêm một hoặc hai lần nữa trong năm nay, buộc các ngân hàng Hong Kong phải điều chỉnh lãi suất cơ bản. Khi đó, thị trường bất động sản Hong Kong — vốn đang trong giai đoạn phục hồi mong manh — có thể chịu áp lực bán tháo.

Điểm mấu chốt là sự phân kỳ giữa Fed và Hong Kong không thể kéo dài vô hạn. Chế độ neo tỷ giá đòi hỏi lãi suất HKD phải theo lãi suất USD. Việc trì hoãn chỉ là vấn đề thời gian, và thời gian càng kéo dài, áp lực khi điều chỉnh càng lớn.

Điều cần theo dõi

Nhà giao dịch nên tập trung vào ba yếu tố: thứ nhất, diễn biến của HIBOR trong vài tuần tới — nếu HIBOR tăng mạnh, khả năng các ngân hàng Hong Kong phải nâng lãi suất cơ bản là rất cao. Thứ hai, tín hiệu từ Fed về lộ trình lãi suất tiếp theo, đặc biệt là các phát biểu sau cuộc họp. Thứ ba, dữ liệu dòng vốn TIC dài hạn ròng của Mỹ, dự báo 146,3 tỷ USD so với 174,4 tỷ USD kỳ trước — sự sụt giảm này có thể phản ánh dòng vốn đang dịch chuyển khỏi tài sản USD, gián tiếp ảnh hưởng đến áp lực tỷ giá HKD. Vàng ở mức 4.341,4 USD/oz cũng là chỉ báo tâm lý rủi ro cần theo dõi, vì nếu vàng tiếp tục tăng, áp lực lên các thị trường bất động sản châu Á sẽ gia tăng.