Quảng cáo
Quảng cáo
Hạ viện Mỹ thông qua dự luật trừng phạt Nga với tỷ lệ 262-159, cho Trump quyền áp thuế tới 100% lên người mua dầu khí Nga. Câu hỏi định giá không nằm ở Moscow mà ở cách Washington chọn mục tiêu thứ cấp — Trung Quốc, Ấn Độ hay hệ thống ngân hàng thanh toán.
Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật trừng phạt Nga với tỷ lệ 262-159, sau khi Thượng viện đã bỏ phiếu thuận 86-11 hồi tháng trước. Văn bản đang chờ chữ ký của Tổng thống Trump, người đã tuyên bố sẽ ký. Đây là nỗ lực lập pháp lớn nhất của Washington nhắm vào Moscow kể từ khi Trump trở lại Nhà Trắng.
Điểm gây tranh cãi nhất không phải là các biện pháp nhắm vào ngành năng lượng, quốc phòng, giới lãnh đạo Nga hay đội tàu "shadow fleet" — những thứ đã được định giá từ lâu. Điểm mới là quyền cho Trump áp thuế lên tới 100% với các nước mua dầu khí Nga, trong đó nêu đích danh tiềm năng là Trung Quốc và Ấn Độ. Nghị sĩ Dân chủ Gregory Meeks gọi văn bản là "có lỗi nghiêm trọng" vì trao cho Nhà Trắng quyền thuế quan rộng mà không ràng buộc nghĩa vụ trừng phạt cụ thể. Đây là chi tiết quan trọng với thị trường: quyền được trao không đồng nghĩa với việc quyền đó sẽ được dùng.
Cơ chế thị trường ở đây không phải là cấm vận trực tiếp lên Nga — dòng chảy dầu Nga sang Ấn Độ và Trung Quốc đã thích nghi qua các cấu trúc trung gian, đội tàu chở dầu không rõ nguồn gốc và thanh toán bằng đồng nội tệ. Cú sốc thực sự nằm ở tầng thứ ba: nếu Washington áp thuế 100% lên hàng hóa của một nước mua dầu Nga, chi phí đó không dừng ở dầu mà lan sang toàn bộ cấu trúc thương mại song phương.
Với Trung Quốc, kênh truyền dẫn là thuế quan — vốn đã là câu chuyện quen thuộc. Với Ấn Độ, kênh truyền dẫn là xuất khẩu dịch vụ và hàng hóa sang Mỹ, nơi biên lợi nhuận mỏng hơn nhiều. Nhưng nhánh thứ ba ít được nói tới lại có thể là nhánh nhạy cảm nhất: các ngân hàng thanh toán, đặc biệt là những định chế trung gian xử lý giao dịch dầu bằng đồng nhân dân tệ hoặc dirham. Nếu Bộ Tài chính Mỹ diễn giải luật theo hướng mở rộng, rủi ro không nằm ở giá dầu mà ở khả năng tiếp cận hệ thống tài chính USD của các ngân hàng này.
Đó là lý do vì sao phản ứng thị trường hôm nay khá lạnh. Chỉ số DXY đứng ở 100.297, gần như đi ngang (-0.04%), EUR/USD ở 1.14643, USD/JPY ở 156.093. Vàng tăng lên 4.291,1 (+0.66%) — mức tăng vừa phải, phản ánh phòng ngừa rủi ro chứ không phải hoảng loạn. Nếu thị trường tin rằng thuế 100% sẽ được áp ngay lên Trung Quốc và Ấn Độ, biến động của các đồng tiền châu Á và giá dầu đã phải lớn hơn nhiều.
Có ba lý do khiến thị trường chưa định giá đầy đủ cú sốc này.
Thứ nhất, quyền thuế quan là tùy nghi. Dự luật trao quyền, không bắt buộc. Với một tổng thống thường ưu tiên giữ quyền kiểm soát chính sách trừng phạt trong tay mình thay vì để Quốc hội áp đặt, khả năng cao là công cụ này được dùng như đòn bẩy đàm phán hơn là đòn thuế thực tế. Chính sự chậm trễ hơn một năm của dự luật — cùng việc nó được thông qua ngay trước khi các nghị sĩ rời Washington để vận động bầu cử giữa kỳ tháng 11 — cho thấy yếu tố chính trị nội địa chi phối lịch trình.
Thứ hai, thời điểm. Quyết định lãi suất của Fed lúc 01:00 giờ Việt Nam với dự báo tăng lên 4% từ 3.75%, cùng dự báo kinh tế FOMC và họp báo Fed sau đó, đang chiếm toàn bộ sự chú ý của thị trường ngoại hối. Một sự kiện địa chính trị chưa có hiệu lực pháp lý sẽ bị lu mờ trước một sự kiện chính sách tiền tệ có hiệu lực ngay.
Thứ ba, và quan trọng nhất, thị trường đang chờ xem ai là mục tiêu thực sự. Nếu là Trung Quốc, phản ứng sẽ nằm ở USD/CNH và các đồng tiền châu Á. Nếu là Ấn Độ, tác động lên INR và dòng vốn nước ngoài vào Ấn Độ sẽ rõ hơn. Nhưng nếu nhắm vào các ngân hàng thanh toán, tác động sẽ lan qua thị trường tín dụng và hoán đổi tiền tệ chéo — nơi ít người theo dõi hơn nhưng đòn bẩy lớn hơn nhiều.
Câu hỏi chưa có lời đáp là thứ tự thực thi. Dòng vốn TIC dài hạn ròng dự báo 146,3 tỷ USD so với 174,4 tỷ USD kỳ trước sẽ cho thấy phần nào mức độ hấp thụ của dòng vốn nước ngoài vào Mỹ trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng. Bên cạnh đó, cần theo dõi diễn biến của vàng quanh 4.291 USD và liệu DXY có giữ được mốc 100 hay không — hai chỉ báo nhạy nhất với rủi ro địa chính trị leo thang.
Trên hết, hãy theo dõi văn bản hướng dẫn thực thi của Bộ Tài chính Mỹ sau khi luật được ký, thay vì bản thân dự luật. Khoảng cách giữa quyền được trao và quyền được dùng chính là khoảng cách giữa một tin tức đã được định giá và một cú sốc chưa được định giá.
Tổng hợp và phân tích từ Channel NewsAsia.
Thông tin trên trang không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch ngoại hối và vàng có rủi ro mất vốn.
