Đức cân nhắc mở rộng trợ giá thuê kho khí đốt khi tồn kho chỉ còn 56%

Tồn kho 56% và cấu trúc thị trường đang chống lại người tích trữ

Đức có dung lượng tồn trữ khí đốt lớn thứ tư thế giới, nhưng theo dữ liệu của Gas Infrastructure Europe, các kho chỉ đầy khoảng 56% tính đến giữa tháng 9. Đây không phải mức thấp thông thường mà là mức thấp nhất trong ít nhất một thập kỷ rưỡi. Hiệp hội tồn trữ khí đốt INES đã cảnh báo nước này đối mặt nguy cơ thiếu hụt trong mùa đông nếu thời tiết lạnh hơn trung bình.

Vấn đề gốc rễ nằm ở cấu trúc giá. Hợp đồng TTF giao ngay đang giao dịch ở 92,95 USD, cao hơn các kỳ hạn xa — tức thị trường đang trong trạng thái backwardation. Khi giá giao ngay cao hơn giá tương lai, bất kỳ ai mua khí hôm nay để bán lại sau đều chịu lỗ chênh lệch cộng chi phí lưu kho. Nói cách khác, thị trường đang trả tiền để bạn không tích trữ. Căng thẳng ở vùng Vịnh làm trầm trọng thêm cấu trúc này, bởi rủi ro gián đoạn nguồn cung tức thời đẩy giá giao ngay lên cao hơn nữa.

Đây là điểm mấu chốt mà giới giao dịch hàng hoá cần nắm: tồn kho thấp không tự động đồng nghĩa với việc tồn kho sẽ được bổ sung. Nếu tín hiệu giá không cho phép, thương nhân sẽ không mang khí về kho, bất kể chính phủ kêu gọi thế nào.

Trợ giá LTO: dùng ngân sách để sửa tín hiệu giá

Chính phủ Đức đang xem xét mở rộng quy mô gói đấu thầu mùa thu cho Long Term Options (LTO) — một công cụ thị trường sẵn có — với khối lượng khí chưa được xác định. Thay vì mua khí trực tiếp như năm 2022, Berlin muốn dùng đòn bẩy tài chính để thương nhân tự nguyện mang khí vào kho. Song song đó, chính phủ đã thống nhất với các doanh nghiệp năng lượng nhà nước Uniper và SEFE về việc bơm thêm khí vào cơ sở tồn trữ của họ.

Cơ chế ở đây đáng chú ý: LTO về bản chất là quyền chọn cho phép người nắm giữ mua khí ở mức giá định trước trong tương lai. Khi chính phủ trả tiền cho quyền chọn này, họ chuyển một phần rủi ro giá từ thương nhân sang ngân sách nhà nước. Nhờ vậy, thương nhân có thể mua khí hôm nay, tích trữ, và vẫn có lãi ngay cả khi cấu trúc backwardation khiến việc đó bình thường là lỗ.

Nói cách khác, đây là một dạng trợ giá ngầm — không hạ giá khí cho người tiêu dùng cuối, mà bù đắp chi phí cơ hội cho khâu trung gian. Ông Sebastian Heinermann, Giám đốc điều hành INES, đặt vấn đề thẳng: "Chỉ đặt chỗ dung lượng tồn trữ là chưa đủ. Việc bơm khí vào kho phải khả thi về mặt kinh tế thì các bên tham gia thị trường mới thực sự làm."

Tác động vòng hai lên lạm phát và các đồng tiền hàng hoá

Chi phí trợ giá LTO không xuất hiện trực tiếp trong chỉ số giá tiêu dùng, nhưng nó len vào nền kinh tế qua hai kênh. Thứ nhất, gánh nặng ngân sách tăng lên, và ở một nền kinh tế có quy tắc tài khoá chặt như Đức, điều đó có nghĩa là hoặc tăng thuế, hoặc cắt chi tiêu ở nơi khác — cả hai đều tác động tới tăng trưởng và lạm phát trung hạn. Thứ hai, nếu mùa đông lạnh hơn dự báo và giá khí vẫn neo cao, chi phí năng lượng cho sản xuất công nghiệp Đức tiếp tục đè lên giá thành hàng hoá xuất khẩu, gián tiếp nuôi lạm phát lõi ở khu vực đồng euro.

Với các đồng tiền hàng hoá, bức tranh phân hoá rõ hơn. CAD và NOK — hai đồng tiền gắn chặt với dầu khí — hưởng lợi gián tiếp khi giá năng lượng châu Âu cao kéo nhu cầu thay thế sang LNG và các nguồn cung khác, hỗ trợ mặt bằng giá hydrocarbon. AUD ít liên quan trực tiếp tới khí đốt châu Âu hơn, nhưng nhạy với triển vọng tăng trưởng Trung Quốc — quốc gia nhập khẩu LNG lớn, và là bên hưởng lợi nếu châu Âu cạnh tranh mua hàng. Trong khi đó, chi phí năng lượng cao ở châu Âu là lực cản với EUR: nó bào mòn thặng dư thương mại và làm suy yếu vị thế cạnh tranh của khối.

Một điểm cần nhấn mạnh: đây là tác động vòng hai, không phải trực tiếp. Thị trường ngoại hối thường phản ứng với các tín hiệu này chậm hơn thị trường hàng hoá, và biên độ phản ứng phụ thuộc vào việc liệu căng thẳng vùng Vịnh có leo thang hay không.

Điều cần theo dõi

Ba biến số quyết định hướng đi tiếp theo. Một là khối lượng cụ thể của gói đấu thầu LTO mở rộng — con số này chưa được công bố, và quy mô của nó sẽ cho biết chính phủ Đức sẵn sàng chi bao nhiêu để đổi lấy an ninh năng lượng. Hai là diễn biến cấu trúc kỳ hạn TTF: nếu backwardation thu hẹp, đó là dấu hiệu thị trường bắt đầu tin vào khả năng bổ sung tồn kho; nếu nó mở rộng, áp lực lên ngân sách sẽ còn tăng. Ba là tốc độ bơm khí thực tế vào các kho trong 4–6 tuần tới, bởi INES đã cảnh báo "cửa sổ để bổ sung đủ đang khép lại" và mốc kỹ thuật được nhắc tới là khoảng 77% — vẫn thấp hơn nhiều so với mức an toàn lý tưởng cho một mùa đông bình thường.

Với người giao dịch, đây là câu chuyện về một chính phủ đang cố mua thời gian bằng tiền thuế, trong khi thị trường vẫn đang định giá rủi ro thiếu hụt. Khoảng cách giữa hai bên chính là nơi biến động sẽ phát sinh.