Chevron nói khó thấy giá LNG giảm: tín hiệu cung cầu hay chiến lược giữ hợp đồng dài hạn?

Một câu nói, hai cách đọc

Phát biểu của Balaji Krishnamurthy, Giám đốc điều hành Chevron Australia, rằng ông "khó thấy giá giảm" trong khoảng sáu tháng tới, được đưa ra bên lề hội nghị Gastech tại Bangkok. Về mặt kỹ thuật, nhận định này khớp với bức tranh cung cầu hiện tại: giá LNG giao ngay giao tháng 10 vào Đông Bắc Á đã chạm 26,00 USD/MMBtu vào thứ Sáu tuần trước, tăng từ 25,70 USD/MMBtu một tuần trước đó, và là mức cao nhất kể từ tháng 12/2022.

Nhưng cần tách bạch hai lớp thông tin. Lớp thứ nhất là dữ kiện thị trường — nguồn cung từ eo biển Hormuz chưa hồi phục đáng kể, các lô hàng từ Qatar và UAE phải chuyển tải sang tàu khác bên ngoài eo biển, và dòng chảy này không đủ đáp ứng nhu cầu trước mùa sưởi ấm. Lớp thứ hai là động cơ phát ngôn. Một nhà sản xuất có lợi ích trực tiếp từ việc neo kỳ vọng giá cao — đặc biệt khi họ đang đàm phán các hợp đồng cung cấp dài hạn.

Cấu trúc nguồn cung đứng sau con số 26 USD

Điều đáng chú ý là mức giá 26 USD/MMBtu không chỉ phản ánh sự cố nguồn cung tạm thời. Nó phản ánh một cuộc tái định vị cấu trúc của thị trường LNG châu Á - châu Âu.

Hai dự án của Chevron tại Australia — Gorgon với công suất 15,6 triệu tấn/năm và Wheatstone với 8,9 triệu tấn/năm — cộng lại chiếm khoảng 5% nguồn cung LNG toàn cầu. Khi một nhà sản xuất nắm 5% thị phần toàn cầu nói giá khó giảm, thị trường nên đọc đó vừa là dự báo vừa là tín hiệu về chiến lược thương mại. LNG Australia hiện đang giao dịch ở mức cao hơn giá chuẩn tại châu Á nhờ lợi thế địa lý so với trung tâm tiêu thụ.

Cơ chế ở đây là: khi nguồn cung từ Trung Đông bị tắc, khoảng cách vận chuyển trở thành yếu tố định giá. LNG từ Australia đến Đông Bắc Á mất vài ngày, trong khi hàng từ Vịnh Ba Tư phải vòng qua eo biển Hormuz với rủi ro địa chính trị. Phần bù địa lý đó trực tiếp chảy vào lợi nhuận của các nhà sản xuất Australia — và Chevron là một trong những bên hưởng lợi lớn nhất.

Vòng hai lên lạm phát và các đồng tiền hàng hoá

Giá LNG cao không dừng ở thị trường năng lượng. Nó lan sang chi phí điện, chi phí sản xuất phân bón, và cuối cùng là lạm phát lõi — đúng loại lạm phát mà các ngân hàng trung ương khó xử lý nhất.

Với CAD, bức tranh phức tạp hơn nhiều người tưởng. Canada là nước xuất khẩu năng lượng lớn, nhưng lợi ích từ giá LNG cao chủ yếu thuộc về các dự án LNG Canada ở bờ Tây, vốn chưa đạt công suất tối đa. Trong khi đó, lạm phát Canada được dự báo giữ ở 3,0% so với cùng kỳ và lạm phát lõi 2,3% — mức vẫn cao hơn mục tiêu. Dữ liệu lạm phát CAD công bố hôm nay là điểm cần theo dõi: nếu lạm phát lõi không hạ, Ngân hàng Trung ương Canada sẽ khó nới lỏng, và CAD có thể được hỗ trợ không phải vì giá dầu mà vì chênh lệch lãi suất.

Với AUD, tác động gián tiếp hơn. Australia hưởng lợi từ giá LNG cao, nhưng đồng tiền này còn phụ thuộc vào quặng sắt và than — những mặt hàng chịu áp lực từ tăng trưởng Trung Quốc chậm lại. NOK, đồng tiền của Na Uy, hưởng lợi trực tiếp hơn vì Na Uy là nhà cung cấp khí đốt đường ống chính cho châu Âu. Khi LNG châu Á tăng giá, khí đốt đường ống của Na Uy trở nên cạnh tranh hơn — một kênh truyền dẫn ít được chú ý nhưng có thật.

Điều gì sẽ phá vỡ thế neo giá này?

Có ba kịch bản có thể khiến nhận định của Chevron trở nên sai lệch.

Thứ nhất, nếu eo biển Hormuz mở lại hoàn toàn và dòng chảy LNG từ Qatar, UAE hồi phục nhanh. Hiện tại chỉ có vài lô hàng nhỏ lẻ được chuyển tải ra ngoài — chưa đủ để gọi là hồi phục. Nhưng địa chính trị có thể đảo chiều nhanh hơn dự báo.

Thứ hai, nếu mùa đông châu Âu ấm hơn bình thường. Châu Âu và châu Á đang cạnh tranh trực tiếp để mua LNG thay thế kể từ khi xung đột Iran bùng phát cuối tháng Hai. Một mùa đông ôn hòa sẽ làm giảm cường độ cuộc đua này.

Thứ ba, nếu nhu cầu công nghiệp châu Á suy yếu do tăng trưởng chậm. Giá 26 USD/MMBtu là mức đủ cao để các nhà máy điện chuyển sang than hoặc dầu, làm giảm nhu cầu LNG.

Điều cần theo dõi

Trong ngắn hạn, dữ liệu lạm phát CAD công bố hôm nay và chỉ số sản xuất Empire State của Mỹ ngày mai sẽ cho thấy áp lực giá đang lan đến đâu trong nền kinh tế thực. Về trung hạn, cần theo dõi tốc độ chuyển tải LNG ra khỏi eo biển Hormuz — đây là chỉ báo sớm nhất về việc nguồn cung có thực sự hồi phục hay không. Và cuối cùng, theo dõi diễn biến hợp đồng dài hạn mà các nhà sản xuất như Chevron đang đàm phán: nếu họ chốt được giá cao trong khi giá giao ngay hạ, đó là dấu hiệu thị trường tin vào khan hiếm cấu trúc; nếu họ phải nhượng bộ giá, nhận định "khó thấy giá giảm" chỉ là một neo kỳ vọng có thời hạn.