Moscow cấm đào Bitcoin quanh năm: bài toán thiếu điện và hệ lụy cho ngành khai thác tiền số

Từ hợp pháp hóa đến siết chặt: bước ngoặt của ngành đào Bitcoin tại Nga

Chính phủ Nga vừa ban hành nghị định số 936, cấm hoạt động khai thác tiền mã hóa và tham gia mining pool tại Moscow, vùng Moscow và một phần Kursk, có hiệu lực đến hết năm 2032. Quyết định này được đưa ra sau khi nước này hợp pháp hóa hoạt động đào có đăng ký từ năm 2024, nhưng nay phải đối mặt với áp lực thiếu hụt công suất điện nghiêm trọng.

Đây không phải là lệnh cấm đầu tiên. Trước đó, Nga đã cấm đào coin tại 10 khu vực khác đến tháng 3/2031, và tiếp tục mở rộng sang Irkutsk, Buryatia và Zabaykalsky Krai. Điểm mới của nghị định lần này là tính chất quanh năm, nhằm giảm rủi ro thiếu điện khi các cơ sở khai thác tiêu tốn năng lượng kết nối vào lưới điện khu vực.

Số liệu biết nói: 1 GW cho đào coin tại Moscow

Theo Bộ Năng lượng Nga, hoạt động khai thác hiện tiêu thụ khoảng 1 GW trong hệ thống điện Moscow. Dự báo đến năm 2032, công suất trung tâm dữ liệu của khu vực có thể đạt 3,6 GW, tương đương 17% nhu cầu đỉnh. Con số này cho thấy mức độ căng thẳng của lưới điện khi phải ưu tiên cho các ngành sản xuất và dân sinh.

Nga hiện là cường quốc khai thác Bitcoin lớn thứ hai thế giới, chiếm khoảng 16,4% hashrate toàn cầu (tương đương 175 EH/s) trong quý 1/2026, theo Luxor Hashrate Index. Việc siết chặt tại Moscow – dù không rõ bao nhiêu công suất nằm trong vùng cấm – vẫn gửi tín hiệu rõ ràng về hướng điều chỉnh của chính phủ.

Động lực chính trị: trừng phạt và thanh toán xuyên biên giới

Không chỉ vì điện, lệnh cấm còn gắn với bối cảnh trừng phạt phương Tây. Nga đã cho phép dùng Bitcoin khai thác trong nước để thanh toán quốc tế, nhằm lách các hạn chế tài chính. Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov từng xác nhận điều này vào cuối 2024. Luật thông qua tháng 7/2026 vẫn duy trì lệnh cấm thanh toán nội địa nhưng giữ ngoại lệ cho giao dịch ngoại thương và tiền mã hóa khai thác được.

Mỹ đã trừng phạt BitRiver và 10 công ty con từ năm 2022, cáo buộc các công ty khai thác Nga giúp nước này kiếm tiền từ tài nguyên năng lượng, giảm tác động của trừng phạt. Việc Moscow cấm đào quanh năm có thể là động thái vừa đảm bảo an ninh năng lượng, vừa tạo hình ảnh kiểm soát trước áp lực quốc tế.

Hệ lụy cho thị trường tiền số

Lệnh cấm này không chỉ ảnh hưởng đến các thợ đào Nga mà còn tác động đến cấu trúc nguồn cung Bitcoin toàn cầu. Khi một phần hashrate bị buộc ngừng hoặc di dời, độ khó đào có thể điều chỉnh, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và giá trị của đồng coin. Tuy nhiên, thị trường đã quen với các cú sốc tương tự từ Trung Quốc năm 2021, khi lệnh cấm đào khiến hashrate sụt giảm mạnh trước khi phục hồi tại Mỹ.

Điểm đáng chú ý là dòng vốn vào các quỹ ETF Bitcoin giao ngay vẫn tích cực, cho thấy nhà đầu tư tổ chức không quá lo ngại về rủi ro địa chính trị từ Nga. Thay vào đó, họ tập trung vào các yếu tố vĩ mô như lợi suất thực và thanh khoản toàn cầu. Chỉ số DXY hiện ở mức 99.6, vàng tăng nhẹ lên 4.375 USD/oz, phản ánh môi trường đồng đô la yếu – điều kiện thường hỗ trợ cho tài sản rủi ro như Bitcoin.

Theo dõi điều gì tiếp theo

Nhà giao dịch nên chú ý đến diễn biến hashrate toàn cầu trong những tuần tới, liệu Nga có di dời công suất khai thác sang các vùng khác hay không. Ngoài ra, các số liệu kinh tế Mỹ như chỉ số Empire State và tâm lý xây dựng NAHB vào ngày 17/8 sẽ cung cấp thêm tín hiệu về sức khỏe kinh tế, từ đó ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất của Fed. Sự kết hợp giữa chính sách năng lượng tại Nga và chính sách tiền tệ toàn cầu sẽ là hai yếu tố then chốt định hình xu hướng giá Bitcoin trong trung hạn.