CARF bỏ sót 86% hoạt động onchain: khoảng trống thuế crypto và hệ lụy cho nhà đầu tư tổ chức

Khoảng trống thuế khổng lồ trong thị trường tiền mã hóa

Theo báo cáo mới từ Chainalysis, hoạt động onchain có khả năng chịu thuế toàn cầu đạt ít nhất 457 tỷ USD trong năm 2025. Tuy nhiên, chỉ 14% trong số đó nằm trong phạm vi áp dụng của Khung báo cáo tài sản mã hóa (CARF) do OECD xây dựng. Điều này có nghĩa khoảng 86% hoạt động, bao gồm giao dịch trên sàn phi tập trung (DEX), chuyển tiền ngang hàng (P2P), thu nhập từ staking và thanh toán bằng crypto, không được báo cáo tự động cho cơ quan thuế.

Mỹ dẫn đầu với 112,6 tỷ USD hoạt động chịu thuế, Bắc Mỹ đạt 134,6 tỷ USD, còn Liên minh châu Âu là 125,1 tỷ USD. Những con số này chỉ tính các khoản thu nhập thực hiện, thu nhập từ đào coin, staking, cho vay và thanh toán trên sáu blockchain lớn, nhưng loại trừ giao dịch nội bộ trên các sàn tập trung.

Vì sao CARF bỏ sót phần lớn hoạt động?

CARF, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 tại 48 khu vực pháp lý, yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thu thập thông tin khách hàng và báo cáo giao dịch cho cơ quan thuế. Tuy nhiên, khung này được thiết kế dựa trên các trung gian tài chính. Colby Mangels, cựu cố vấn OECD, chỉ ra rằng CARF tập trung vào các trung gian tạo điều kiện giao dịch, do đó DeFi với mô hình phi tập trung không có tổ chức trung tâm để áp đặt nghĩa vụ báo cáo.

Hệ quả là các hoạt động như cung cấp thanh khoản trên DEX, cho vay phi tập trung, hay nhận lương bằng crypto qua ví cá nhân gần như nằm ngoài tầm ngắm của cơ quan thuế. Điều này tạo ra sự bất bình đẳng: nhà đầu tư trên sàn tập trung bị khấu trừ thuế tự động, trong khi người dùng DeFi có thể trốn thuế hoặc vô tình vi phạm mà không biết.

Tác động đến nhà đầu tư tổ chức

Khoảng trống này đặc biệt quan trọng với nhà đầu tư tổ chức. Khi các quỹ đầu tư, ngân hàng và công ty bảo hiểm tham gia thị trường crypto, họ phải tuân thủ các quy định về thuế và báo cáo. Nếu CARF không bao phủ hết hoạt động onchain, các tổ chức có thể đối mặt với rủi ro pháp lý từ việc thiếu minh bạch trong giao dịch DeFi. Hơn nữa, sự không chắc chắn về nghĩa vụ thuế có thể làm giảm sức hấp dẫn của việc nắm giữ tài sản số trong danh mục đầu tư dài hạn.

Ngược lại, một số tổ chức có thể lợi dụng khoảng trống này để tối ưu thuế, nhưng điều đó tiềm ẩn rủi ro bị truy thu và phạt khi quy định được siết chặt. Các cơ quan quản lý đang theo dõi sát sao các quy định chống rửa tiền (AML) để xác định khi nào nền tảng DeFi hoặc người vận hành chúng phải được coi là nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa có đăng ký.

Hướng tới quy định toàn diện hơn

Báo cáo của Chainalysis cho thấy nhu cầu cấp thiết phải mở rộng phạm vi CARF hoặc xây dựng các cơ chế báo cáo mới cho DeFi. Một số quốc gia đã bắt đầu thử nghiệm các quy định riêng, như MiCA của EU, nhưng vẫn chưa bao quát hết các hoạt động onchain. Nếu không có sự điều chỉnh, tình trạng thiếu minh bạch sẽ tiếp diễn, gây khó khăn cho việc quản lý rủi ro hệ thống và chống tài trợ khủng bố.

Đối với nhà giao dịch, điều quan trọng là theo dõi các thay đổi trong quy định về DeFi và AML, vì chúng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí tuân thủ và thanh khoản. Nếu các nền tảng DeFi bị yêu cầu đăng ký và báo cáo, chi phí giao dịch có thể tăng, nhưng đồng thời sẽ thu hút dòng vốn tổ chức lớn hơn nhờ tính hợp pháp.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Nhà đầu tư nên chú ý đến các cuộc thảo luận tại OECD và các cơ quan quản lý quốc gia về việc mở rộng CARF sang DeFi. Ngoài ra, các vụ kiện như Chainalysis kiện chính phủ Mỹ về hợp đồng ICE có thể tạo tiền lệ cho cách các công ty phân tích blockchain tương tác với chính phủ. Sự phát triển của các quy định AML sẽ là chìa khóa quyết định liệu khoảng trống thuế này được thu hẹp hay tiếp tục tồn tại, từ đó ảnh hưởng đến cấu trúc thị trường và hành vi của các tổ chức lớn.