BoE giữ lãi suất 3,75% lần thứ sáu và dựng ngưỡng chịu đựng vào giá khí đốt

Quyết định giữ nguyên không phải là điểm chính

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) giữ lãi suất điều hành ở 3,75% trong lần thứ sáu liên tiếp. Nhưng thông điệp quan trọng hơn nằm ở phần định hướng: nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao, lãi suất nhiều khả năng sẽ tăng. Đây là một thay đổi về phản ứng chính sách, không chỉ là một lần giữ nguyên theo quán tính.

Thống đốc Andrew Bailey nói thẳng rằng biến động giá năng lượng làm khả năng tăng lãi suất trở nên rõ ràng hơn. Ông cũng đặt điều kiện cho việc lãi suất hạ trở lại: cần có sự kết thúc xung đột ở Trung Đông và giá năng lượng quay về mức trước khi xung đột nổ ra. Nói cách khác, BoE đang đặt một biến số địa chính trị vào giữa hàm phản ứng của mình.

Biên bản họp cho thấy mức độ chia rẽ: sáu thành viên bỏ phiếu giữ nguyên, ba thành viên — trong đó có kinh tế trưởng Huw Pill — muốn nâng lên 4%. Tỷ lệ 6-3 này cho thấy cánh diều hâu trong Ủy ban Chính sách Tiền tệ vẫn đủ mạnh để định hình kỳ vọng, dù chưa đủ để thay đổi lãi suất ngay lúc này.

Ngưỡng chịu đựng nằm ở đâu

BoE nâng dự báo lạm phát lên "hơi trên 4%" vào đầu năm sau, đồng thời cảnh báo mức trần giá khí đốt và điện cho hộ gia đình vào tháng 1 "được dự báo sẽ tăng mạnh hơn nữa". Đây là điểm mấu chốt: cú sốc năng lượng đang đi thẳng vào hóa đơn hộ gia đình, chứ chưa lan rộng ra toàn bộ mặt bằng giá.

Chính vì độ lan tỏa còn hạn chế, BoE hạ dự báo lạm phát lương thực cuối năm xuống 4%, từ mức 6-7% trước đó. Đây là điểm tích cực thực sự, và nó giải thích vì sao BoE chưa vội nâng lãi suất: lạm phát lõi chưa bị nhiễm.

Nhưng ngưỡng chịu đựng có giới hạn. Lạm phát tháng 8 ở 3,1%, đã trên mục tiêu 2% gần hai năm. Nếu giá khí đốt châu Âu tiếp tục leo thang, chi phí năng lượng sẽ chảy vào chi phí vận tải, sản xuất và dịch vụ — lúc đó BoE buộc phải hành động, kể cả khi kinh tế đang yếu. Bailey đã nói rõ ông đang đánh giá mức độ lan tỏa này.

Trái phiếu: động thái bị đọc sai nhiều nhất

BoE tạm dừng chương trình thắt chặt định lượng (QT) theo cách cũ: dừng bán trái phiếu chính phủ theo lô hàng năm, thay bằng bán khối lượng nhỏ hơn trải dài tám năm. Kho trái phiếu hiện ở 488 tỷ bảng, sau khi từng mua vào 895 tỷ bảng chủ yếu là trái phiếu chính phủ trong khủng hoảng tài chính và đại dịch.

Phản ứng thị trường tức thì: lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm giảm từ 5,86% xuống 5,75%, kỳ hạn 10 năm từ 5,31% xuống 5,22%. BoE nói các thảo luận về kế hoạch này đã bắt đầu từ một năm trước, ngụ ý quyết định không liên quan đến đợt tăng chi phí vay dài hạn gần đây.

Điểm dễ bị đọc sai: nhiều người sẽ diễn giải việc làm chậm QT là BoE nới lỏng. Thực tế, đây là thay đổi kỹ thuật về tốc độ thu hẹp bảng cân đối, không phải đảo chiều chính sách. Việc BoE chủ động giảm áp lực lên lợi suất dài hạn lại có ý nghĩa quan trọng: nó tách bạch công cụ lãi suất khỏi công cụ bảng cân đối, cho phép BoE giữ lãi suất cao hơn mà không đẩy chi phí vay chính phủ lên quá xa.

Kinh tế chịu đựng tốt hơn dự báo, nhưng người vay thì không

BoE nâng dự báo tăng trưởng cho giai đoạn tháng 7-9 từ 0,1% lên 0,4%, ghi nhận nền kinh tế "kiên cường hơn" kỳ vọng. Đây là lý do nền tảng để BoE tự tin đứng ngoài cuộc trong lúc chờ dữ liệu năng lượng.

Nhưng tác động lên hộ gia đình đã hiện rõ. Lãi suất thế chấp cố định hai năm trung bình ở 5,77%, cao nhất kể từ 11/5; kỳ hạn năm năm ở 5,83%, cao nhất kể từ 8/11/2023. Các tổ chức cho vay đã tăng chi phí vay mới dựa trên kỳ vọng BoE sẽ nâng lãi suất.

Trường hợp một hộ gia đình ở Flintshire thoát khỏi hợp đồng cố định năm năm với lãi suất 1,19% vào tháng 11 và dự kiến trả thêm khoảng 300 bảng mỗi tháng là ví dụ điển hình. Đây là kênh truyền dẫn chậm nhưng chắc: lãi suất thế chấp cao bào mòn tiêu dùng, và tiêu dùng yếu lại kéo lạm phát xuống — nhưng phải mất nhiều quý.

Bối cảnh toàn cầu và điều cần theo dõi

BoE không hành động trong chân không. Fed đã có lần tăng lãi suất đầu tiên trong ba năm, ECB đã tăng hai lần kể từ tháng 6. Việc BoE đứng ngoài trong khi các ngân hàng trung ương lớn khác thắt chặt tạo ra chênh lệch lợi suất, và đó là yếu tố cần đưa vào định giá đồng bảng.

Bailey mô tả bối cảnh toàn cầu "cực kỳ khó đoán định". Thị trường đã định giá khả năng có vài lần tăng lãi suất trong năm sau. Nhưng nếu giá khí đốt châu Âu hạ nhiệt, phần bù rủi ro đó sẽ bị gỡ ra nhanh chóng.

Điều đáng theo dõi trong các tuần tới: diễn biến giá khí đốt châu Âu, mức trần giá năng lượng hộ gia đình cho tháng 1, và liệu lạm phát dịch vụ có bắt đầu phản ánh chi phí năng lượng hay không. Đơn hàng xu hướng công nghiệp CBI của Anh (dự báo -35 so với -25 kỳ trước) sẽ cho thấy áp lực lên khu vực sản xuất đang lớn đến đâu. Với lợi suất 30 năm quanh 5,75% và lãi suất thế chấp hai năm ở 5,77%, thị trường trái phiếu Anh đang là nơi phản ánh rõ nhất kỳ vọng về ngưỡng chịu đựng của BoE.